Bestia (fr. La Bête, ang. The Beast) to francuski film fantasy z 1975 roku w reżyserii Waleriana Borowczyka, który był również autorem scenariusza. W rolach głównych wystąpiły Sirpa Lane i Lisbeth Hummel. Film trwa 98 minut i stanowi erotyczną reinterpretację motywów baśniowych, podejmującą zagadnienie różnic między naturą ludzką a zwierzęcą.
Tematyka i fabuła
Podstawowym tematem filmu jest relacja między instynktem a rozumem. Borowczyk przedstawia inteligencję oraz wynikającą z niej zdolność kontrolowania impulsów jako cechy odróżniające człowieka od zwierzęcia.
Zagadnienie to zostaje ukazane poprzez historię kobiety i tytułowej bestii, której zachowaniem kieruje niepohamowany popęd seksualny. Potwór początkowo obezwładnia bohaterkę, lecz z czasem zdobywa jej przychylność. Relacja między postaciami stanowi podstawę erotycznej interpretacji baśniowego motywu spotkania człowieka z istotą o zwierzęcej naturze.
Wydarzenia związane z bestią przeplatają się ze scenami przedstawiającymi życie wyższych warstw społecznych. Ich sztywne konwenanse i obyczaje zostają skonfrontowane z instynktownymi zachowaniami, co służy ujawnieniu społecznej hipokryzji.
Forma i kontrowersje
Bestia należy do najbardziej kontrowersyjnych i osobliwych dzieł Borowczyka. Film zawiera liczne sceny o wyraźnie erotycznym charakterze, w tym przedstawienia zoofilii. Już sekwencja otwierająca, ukazująca w sposób dosłowny kopulację koni, zapowiada prowokacyjną tematykę produkcji.
Reżyser wykorzystuje seksualność do zestawienia ludzkiej zdolności rozumowania i samokontroli z nieograniczonym działaniem instynktów. Jednocześnie przeciwstawia zachowania fantastycznego stworzenia obyczajowej sztywności środowiska arystokratycznego.
Ze względu na treści erotyczne film podlegał licznym zakazom rozpowszechniania. Jego kontrowersyjność wynikała przede wszystkim z dosłowności przedstawień seksualnych oraz sposobu połączenia baśniowej fantastyki z tematyką zwierzęcych popędów.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.