Jabberwocky to brytyjski film fantasy z 1977 roku w reżyserii Terry’ego Gilliama, który wraz z Charlesem Alversonem napisał scenariusz. W roli głównej wystąpił Michael Palin. Film trwa 105 minut i łączy konwencję średniowiecznej baśni z czarnym humorem oraz satyrą społeczną.
Fabuła i charakterystyka
Film przedstawia historię skromnego ucznia bednarza, który zostaje zmuszony do zmierzenia się z przerażającym potworem. Bohater, pozbawiony cech typowego rycerza, podejmuje walkę z bestią w świecie odległym od wyidealizowanych wyobrażeń o średniowieczu.
Opowieść wykorzystuje tradycyjny motyw pokonania potwora, lecz przedstawia go w groteskowej scenerii, pełnej brudu, społecznych nierówności i absurdalnych sytuacji. Baśniowa fabuła zostaje w ten sposób połączona z satyrycznym obrazem życia średniowiecznego społeczeństwa.
Styl i wymowa
Terry Gilliam wykorzystał w filmie doświadczenia zdobyte podczas pracy nad Monty Pythonem i Świętym Graalem (1975), rozwijając charakterystyczne dla swojej twórczości połączenie fantastyki i komedii.
W przeciwieństwie do wcześniejszej produkcji Jabberwocky nie koncentruje się jednak na parodiowaniu współczesnych zachowań i przekonań za pomocą średniowiecznej scenerii. Jego satyra jest bardziej bezpośrednio związana z przedstawionym światem, ukazanym jako rzeczywistość pełna okrucieństwa, brudu i społecznych sprzeczności.
Film wyróżnia się również ponurą wizją społeczeństwa, nawiązującą do tradycji satyrycznej Jonathana Swifta. Szczególne znaczenie ma motyw niezależności bohatera, której konsekwencje prowadzą do absurdalnych i niepokojących wydarzeń.
Jabberwocky łączy humor z pesymistycznym spojrzeniem na ludzkie zachowania, wykorzystując fantastyczną opowieść do przedstawienia społecznego chaosu i mechanizmów władzy.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.