Bandyci czasu (ang. Time Bandits) to brytyjski film przygodowy fantasy z 1981 roku w reżyserii Terry’ego Gilliama. Scenariusz napisali Terry Gilliam i Michael Palin, a w obsadzie znaleźli się Ralph Richardson, David Warner, Sean Connery, Shelley Duvall i David Rappaport. Film trwa 116 minut i łączy motyw podróży w czasie z absurdalnym humorem oraz konwencją komedii przygodowej.
Fabuła
Głównym bohaterem jest Kevin, młody chłopiec, który niespodziewanie dołącza do grupy krasnoludów podróżujących w czasie. Towarzysze chłopca zajmują się kradzieżami, wykorzystując możliwość przemieszczania się między różnymi okresami historycznymi.
Podczas kolejnych wypraw bohaterowie spotykają niezwykłe postacie, zarówno historyczne, jak i nadprzyrodzone. Wśród nich znajdują się Robin Hood, grany przez Johna Cleese’a, Napoleon, w którego wcielił się Ian Holm, oraz Agamemnon, przedstawiony przez Seana Connery’ego.
Istotną rolę w opowieści odgrywają również dwie przeciwstawne istoty nadprzyrodzone: Najwyższa Istota, grana przez Ralpha Richardsona, oraz Zło, w którego wcielił się David Warner.
Wędrówka Kevina i jego towarzyszy prowadzi przez różne epoki i miejsca, a kolejne spotkania stają się źródłem niebezpiecznych, często absurdalnych przygód.
Konwencja i charakterystyka
Bandyci czasu łączą przygodową fabułę z anarchicznym humorem charakterystycznym dla twórczości Terry’ego Gilliama. Fantastyczna koncepcja podróży w czasie pozwala zestawiać postacie pochodzące z odmiennych okresów historycznych oraz wykorzystywać ich spotkania do tworzenia sytuacji komicznych.
Film wyróżnia się swobodnym łączeniem elementów historii, legend i fantastyki. Obok postaci historycznych pojawiają się bohaterowie znani z tradycji literackiej oraz istoty reprezentujące siły nadprzyrodzone.
Ważnym elementem produkcji jest kontrast między dziecięcą perspektywą Kevina a chaotycznym zachowaniem jego dorosłych towarzyszy. Podróż bohaterów ma charakter zarówno fantastycznej przygody, jak i serii absurdalnych zdarzeń.
Inspiracje
Film nawiązuje do tradycji komediowych opowieści przygodowych wykorzystujących podróże w czasie. W materiale źródłowym wskazano szczególne podobieństwo do amerykańskiego filmu Bill and Ted’s Excellent Adventure oraz jego kontynuacji, których konstrukcja również opiera się na humorystycznych spotkaniach z postaciami historycznymi.
Bandyci czasu wyróżniają się jednak bardziej anarchicznym charakterem narracji, łącząc komedię z fantastyczną wizją świata, w którym wydarzenia historyczne i nadprzyrodzone stanowią elementy jednej przygodowej opowieści.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.