Kto wrobił królika Rogera? (ang. Who Framed Roger Rabbit?) to amerykański film fantasy z 1988 roku w reżyserii Roberta Zemeckisa. Scenariusz napisali Jeffrey Price i Peter S. Seaman na podstawie powieści Gary’ego K. Wolfa Who Censored Roger Rabbit?. W rolach głównych wystąpili Bob Hoskins, Christopher Lloyd i Joanna Cassidy. Film trwa 103 minuty i łączy kino aktorskie z animacją, przedstawiając świat, w którym postacie rysunkowe współistnieją z ludźmi.
Fabuła i świat przedstawiony
Głównym bohaterem jest zmęczony życiem prywatny detektyw, grany przez Boba Hoskinsa, który podejmuje się rozwiązania zagadki morderstwa.
Śledztwo prowadzi go do Toontown, dzielnicy zamieszkanej przez postacie animowane. W przedstawionej rzeczywistości bohaterowie kreskówek funkcjonują obok ludzi, lecz zajmują podrzędną pozycję w hollywoodzkiej społeczności.
Toontown stanowi odrębną przestrzeń, w której skupiają się rysunkowi mieszkańcy traktowani jako obywatele drugiej kategorii. Współistnienie postaci animowanych i aktorskich jest podstawowym założeniem świata przedstawionego oraz jednym z najważniejszych elementów fabuły kryminalnej.
Adaptacja literacka
Film powstał na podstawie powieści Gary’ego K. Wolfa Who Censored Roger Rabbit?. Ekranizacja wykorzystuje koncepcję rzeczywistości zamieszkanej jednocześnie przez ludzi i postacie rysunkowe, łącząc ją z historią detektywistyczną.
Wątek kryminalny stanowi podstawę fabuły, jednak szczególne znaczenie ma sposób przedstawienia fantastycznego świata. Relacje między ludźmi a bohaterami animacji oraz ich wspólne uczestnictwo w wydarzeniach odgrywają większą rolę niż złożoność samej zagadki morderstwa.
Technika filmowa i oprawa wizualna
Kto wrobił królika Rogera? wyróżnia się nowatorskim połączeniem zdjęć aktorskich z animacją komputerową. Zastosowane rozwiązania techniczne umożliwiły znacznie pełniejszą integrację obu form obrazu, niż było to możliwe we wcześniejszych produkcjach.
Postacie rysunkowe nie funkcjonują wyłącznie w osobnych sekwencjach animowanych, lecz współistnieją z aktorami w obrębie tej samej rzeczywistości filmowej. Takie rozwiązanie pozwoliło przedstawić Toontown oraz jego mieszkańców jako część świata, w którym rozgrywa się śledztwo.
Oprawa wizualna wykorzystuje również charakterystyczną dla kreskówek przesadę i absurdalny humor. Dynamiczne, ekscentryczne obrazy stanowią jeden z głównych elementów atrakcyjności produkcji.
Odbiór i znaczenie
Film został uznany za przełomowe osiągnięcie w dziedzinie łączenia kina aktorskiego z animacją. Jego największą zaletą okazała się warstwa wizualna, której pomysłowość i techniczne zaawansowanie przeważały nad stosunkowo prostą konstrukcją fabuły.
W materiale źródłowym zwrócono uwagę, że widzowie byli skłonni zaakceptować ograniczenia scenariusza ze względu na niezwykłość zastosowanych rozwiązań graficznych.
Późniejszy film Cool World wykorzystał podobną koncepcję współistnienia postaci animowanych i ludzi, jednak nie zdołał utrzymać jej atrakcyjności. W zestawieniu z nim rozwiązania zastosowane w Kto wrobił królika Rogera? wyróżniały się większą świeżością i skutecznością.
Produkcja stanowi ważny przykład fantasy filmowej, w której niezwykłość świata przedstawionego wynika przede wszystkim z połączenia odmiennych technik obrazowania oraz potraktowania postaci animowanych jako pełnoprawnych uczestników wydarzeń fabularnych.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.