Mała syrenka (ang. The Little Mermaid) to amerykański animowany film fantasy z 1989 roku w reżyserii Rona Clementsa i Johna Muskera, którzy byli również autorami scenariusza. Głosów postaciom użyczyli między innymi René Auberjonois, Christopher Daniel Barnes i Jodi Benson. Film trwa 83 minuty i stanowi adaptację baśni literackiej Hansa Christiana Andersena.
Adaptacja literacka
Film powstał na podstawie baśni Mała syrenka Hansa Christiana Andersena, zaliczanej do najbardziej cenionych literackich opowieści nawiązujących do tradycji ludowej.
Twórcy ekranizacji znacząco przekształcili pierwowzór, dostosowując go do charakterystycznej dla wytwórni Disneya konwencji animowanej baśni muzycznej. Pomimo daleko idących zmian historia zachowała część uroku i treści oryginalnego utworu.
Najważniejsza różnica dotyczy zakończenia. W baśni Andersena ma ono stosunkowo mroczny charakter, natomiast w filmie zostało zastąpione pogodnym i szczęśliwym rozwiązaniem. Usunięto w ten sposób ponure elementy finału literackiego pierwowzoru.
Konwencja i realizacja
Mała syrenka stanowi świadomy powrót do formuły wypracowanej w okresie największych sukcesów klasycznej animacji Disneya. Film wykorzystuje tradycyjną baśń jako podstawę opowieści, łącząc ją z muzyką i pogodniejszym sposobem przedstawiania wydarzeń.
Istotnym elementem produkcji są piosenki, z których część zdobyła znaczną popularność. Warstwa muzyczna współtworzy charakter filmu i wpisuje go w tradycję wcześniejszych animowanych baśni wytwórni.
Sposób adaptacji odzwierciedla również dążenie do złagodzenia bardziej niepokojących aspektów literackiego oryginału. Szczególnie widoczne jest to w zakończeniu, podporządkowanym konwencji szczęśliwego finału.
Znaczenie i odbiór
Premiera Małej syrenki zapoczątkowała nowoczesny okres w historii animacji Disneya. Produkcja oznaczała powrót do sprawdzonego modelu pełnometrażowej baśni muzycznej, kojarzonego z wcześniejszymi osiągnięciami wytwórni.
W materiale źródłowym film oceniono jako udaną adaptację, która mimo znacznego złagodzenia historii Andersena zachowała część wartości literackiego pierwowzoru. Pozytywnie wyróżniono również popularne piosenki.
Pod względem artystycznym Małą syrenkę uznano za produkcję ustępującą Królewnie Śnieżce i siedmiu krasnoludkom, lecz porównywalną z Kopciuszkiem.
Film zajmuje istotne miejsce w rozwoju animowanej fantasy, ponieważ jego sukces wiązał się z odnowieniem klasycznej formuły baśniowej w twórczości Disneya.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.