Matylda (ang. Matilda) to amerykański film fantasy z 1996 roku w reżyserii Danny’ego DeVito. Scenariusz napisał Nicholas Kazan, a w rolach głównych wystąpili Mara Wilson, Danny DeVito, Rhea Perlman i Pam Ferris. Film trwa 102 minuty i stanowi adaptację opowieści Roalda Dahla o inteligentnej dziewczynce, która odkrywa u siebie zdolności telekinetyczne.
Fabuła
Główną bohaterką jest Matylda, wyjątkowo inteligentna dziewczynka wychowująca się w rodzinie, w której rodzice traktują ją w sposób krzywdzący. W role jej rodziców wcielili się Danny DeVito i Rhea Perlman.
Trudna sytuacja domowa nie jest jedynym problemem dziewczynki. W szkole musi zmagać się z okrutną dyrektorką, panną Trunchbull, graną przez Pam Ferris.
Najważniejszą sojuszniczką Matyldy zostaje panna Honey, życzliwa nauczycielka będąca siostrzenicą dyrektorki. Jej wsparcie ma szczególne znaczenie w życiu dziewczynki.
Przełom następuje, gdy Matylda odkrywa, że posiada zdolności telekinetyczne. Dzięki nim może przeciwstawić się osobom, które dotychczas ją krzywdziły, i doprowadzić do korzystnej zmiany swojej sytuacji.
Motywy fantastyczne
Podstawowym elementem fantastycznym filmu jest telekineza, czyli zdolność oddziaływania na przedmioty za pomocą umysłu. Jej pojawienie się zmienia pozycję Matyldy wobec dorosłych, którzy wcześniej wykorzystywali swoją przewagę nad dziewczynką.
Nadprzyrodzone umiejętności bohaterki zostają powiązane z konfliktem między inteligentnym dzieckiem a krzywdzącymi je dorosłymi. Dzięki telekinezie Matylda uzyskuje możliwość samodzielnego przeciwstawienia się rodzicom i szkolnej dyrektorce.
Adaptacja i charakterystyka
Matylda łączy fantastykę dziecięcą z komedią i opowieścią o trudnych relacjach rodzinnych oraz szkolnych.
Film zachowuje część charakterystycznego dla twórczości Roalda Dahla przewrotnego podejścia do przedstawiania dorosłych i dzieci. Postacie rodziców oraz dyrektorki reprezentują krzywdzące zachowania, podczas gdy główna bohaterka i wspierająca ją nauczycielka stanowią przeciwieństwo tych postaw.
W materiale źródłowym produkcję oceniono jako pogodną i sympatyczną adaptację, która pomimo łagodniejszego tonu zachowuje niektóre niekonwencjonalne elementy literackiego pierwowzoru.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.