Dogma to amerykański film fantasy z elementami komedii satyrycznej z 1999 roku w reżyserii Kevina Smitha, który był również autorem scenariusza. W rolach głównych wystąpili Linda Fiorentino, Ben Affleck i Matt Damon. Film trwa 130 minut i przedstawia historię dwóch upadłych aniołów, których próba powrotu do Nieba grozi unicestwieniem całego stworzenia.
Fabuła
Głównymi antagonistami są dwaj upadli aniołowie, którzy odkrywają możliwość odzyskania miejsca w Niebie dzięki odpustowi udzielonemu przez Kościół. Postanawiają wykorzystać tę sposobność, aby zakończyć swoje wygnanie.
Ich plan niesie jednak katastrofalne konsekwencje. Powrót aniołów w ten sposób oznaczałby zaprzeczenie nieomylnemu słowu Boga, a tym samym doprowadziłby do zniszczenia całego stworzenia.
Aby zapobiec katastrofie, boski posłaniec zwraca się do ostatniej żyjącej potomkini Jezusa. Kobieta otrzymuje zadanie powstrzymania zbuntowanych aniołów, zanim zdołają zrealizować swój zamiar.
Motywy fantastyczne i religijne
Podstawą fantastycznej fabuły jest konflikt między upadłymi aniołami a porządkiem ustanowionym przez Boga. Szczególne znaczenie ma motyw boskiej nieomylności, której podważenie mogłoby doprowadzić do unicestwienia rzeczywistości.
Film wykorzystuje katolicką koncepcję odpustu jako element planu antagonistów. Możliwość uniknięcia kary doczesnej zostaje przedstawiona jako sposób obejścia zasad rządzących losem upadłych aniołów.
Ważną rolę odgrywa również postać ostatniej potomkini Jezusa, której powierzono zadanie ocalenia stworzenia. Jej udział w wydarzeniach łączy motyw boskiego posłannictwa z próbą powstrzymania nadprzyrodzonego zagrożenia.
Konwencja i odbiór
Dogma jest satyrą na teologię katolicką, wykorzystującą motywy religijne w sposób celowo prowokacyjny i pozbawiony tradycyjnej powagi.
Humor filmu opiera się na zestawianiu zagadnień teologicznych z absurdalnymi sytuacjami oraz dosadnymi dialogami. Fantastyczna wizja konfliktu o losy stworzenia służy przedstawieniu religijnych pojęć w komediowej konwencji.
W materiale źródłowym zwrócono uwagę na częstą wulgarność i prowokacyjny charakter produkcji, jednocześnie wskazując na obecność udanych scen humorystycznych.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.