Stygmaty (ang. Stigmata) to amerykański film fantasy z elementami horroru nadprzyrodzonego z 1999 roku w reżyserii Ruperta Wainwrighta. Scenariusz napisał Tom Lazarus, a w roli głównej wystąpiła Patricia Arquette. Film trwa 103 minuty i przedstawia historię młodej ateistki, na której ciele pojawiają się stygmaty, związane z próbą przekazania tajemniczego przesłania przez zmarłego duchownego.
Fabuła
Główną bohaterką jest młoda kobieta, która nie wierzy w Boga, lecz niespodziewanie zaczyna doświadczać zjawisk o charakterze religijnym. Na jej ciele pojawiają się stygmaty, czyli rany odpowiadające obrażeniom odniesionym przez Jezusa Chrystusa podczas ukrzyżowania.
Sprawą interesuje się Watykan, który wysyła swojego przedstawiciela w celu zbadania niezwykłych wydarzeń. Dochodzenie ujawnia, że stygmaty są związane z działaniami zmarłego księdza, próbującego porozumiewać się ze światem żywych za pośrednictwem kobiety.
Duchowny pragnie ujawnić prawdę zawartą w apokryficznej piątej ewangelii, określanej jako Księga Tomasza. Jego celem jest doprowadzenie do uznania jej treści przez Kościół.
Przedstawiciele Watykanu obawiają się jednak konsekwencji ujawnienia przesłania i podejmują działania zmierzające do jego zatajenia.
Motywy fantastyczne i religijne
Podstawowym elementem nadprzyrodzonym filmu jest pojawienie się stygmatów u osoby niewierzącej. Zjawisko to zostaje powiązane z możliwością komunikowania się zmarłego człowieka ze światem żywych.
Bohaterka staje się pośredniczką przekazu, którego źródłem jest nieżyjący duchowny. Jej doświadczenia prowadzą do konfliktu między nadprzyrodzonym objawieniem a przedstawicielami instytucji religijnej.
Istotną rolę odgrywa również motyw apokryficznej ewangelii. W przedstawionej historii jej treść stanowi przedmiot sporu, ponieważ Watykan obawia się skutków jej uznania.
Realizacja i odbiór
Stygmaty łączą konwencję thrillera religijnego z horrorem nadprzyrodzonym. Fabuła opiera się na stopniowym wyjaśnianiu tajemnicy ran pojawiających się na ciele bohaterki oraz odkrywaniu celu działania zmarłego księdza.
Film wyróżnia się stylizowaną oprawą wizualną, nawiązującą do estetyki teledysków muzycznych.
W materiale źródłowym produkcję oceniono jako udany film rozrywkowy, którego szczególną zaletą jest stosunkowo rozbudowana problematyka religijna. Podkreślono kontrast między dynamiczną, teledyskową formą a refleksyjnym charakterem przedstawionej historii.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.