Anihilacja (ang. Annihilation) to amerykański film fantastycznonaukowy z 2018 roku w reżyserii Alexa Garlanda, który napisał również scenariusz. Produkcja stanowi adaptację pierwszej części trylogii Southern Reach Jeffa VanderMeera. W rolach głównych wystąpiły Natalie Portman, Jennifer Jason Leigh i Tessa Thompson. Film trwa 115 minut.
Fabuła
Grupa naukowczyń wyrusza na ekspedycję do tajemniczego obszaru określanego jako Strefa X. Terytorium to zostało objęte niezwykłym zjawiskiem nazywanym Lśnieniem (ang. the Shimmer), które pojawiło się na południowym wybrzeżu Stanów Zjednoczonych.
Po przekroczeniu granicy Strefy X uczestniczki wyprawy odkrywają surrealistyczny krajobraz, w którym rzeczywistość przybiera niepokojące i trudne do wyjaśnienia formy. W miarę zagłębiania się w nieznany teren narasta poczucie zagrożenia, a naukowczynie stopniowo tracą orientację w otaczającym je świecie.
Jedną z uczestniczek ekspedycji jest biolog grana przez Natalie Portman. Jej mąż wcześniej spędził rok na terenie Lśnienia, po czym powrócił bez wspomnień dotyczących swojego pobytu.
Świat przedstawiony i motywy fantastyczne
Centralnym elementem filmu jest Strefa X, odizolowany obszar podlegający działaniu tajemniczego zjawiska. W jego granicach występują niezwykłe krajobrazy oraz trudne do zrozumienia anomalie.
Ważnym motywem jest wyprawa badawcza do nieznanego terytorium. Bohaterki próbują poznać naturę Lśnienia, jednak kolejne odkrycia prowadzą do narastającej dezorientacji i niepewności.
Film wykorzystuje również motyw utraty pamięci, związany z wcześniejszą ekspedycją męża głównej bohaterki. Jego powrót bez wspomnień podkreśla tajemniczy charakter Strefy X.
Adaptacja literacka i realizacja
Anihilacja powstała na podstawie pierwszej powieści trylogii Southern Reach Jeffa VanderMeera.
Film łączy fantastykę naukową z atmosferą tajemnicy i psychologicznego niepokoju. Istotną rolę odgrywa stopniowe odkrywanie właściwości Strefy X oraz przedstawienie rzeczywistości, której zasad bohaterki nie potrafią w pełni zrozumieć.
Odbiór
Anihilacja została oceniona jako imponująca adaptacja literackiego pierwowzoru, wyróżniająca się niezwykłą atmosferą i oryginalnym światem przedstawionym.
W materiale źródłowym szczególnie pozytywnie oceniono pierwszą część filmu, w której narastające napięcie towarzyszy eksploracji Strefy X. Zastrzeżenia dotyczyły natomiast dramatycznego zakończenia.
Zwrócono również uwagę na zmiany wprowadzone względem powieści, które mogły utrudnić ekranizację dwóch pozostałych części trylogii.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.