Animus i anima (ang. The Animus and Anima) to archetypy reprezentujące nieświadome aspekty osobowości związane z płcią przeciwną. Animus oznacza nieświadomy pierwiastek męski w psychice kobiety, natomiast anima odnosi się do nieświadomego pierwiastka żeńskiego w psychice mężczyzny.
Znaczenie psychologiczne
Zgodnie z tą koncepcją każdy człowiek posiada nieświadomy, uogólniony obraz płci przeciwnej. Powstaje on na podstawie tych cech własnej osobowości, które zwyczajowo kojarzone są z drugą płcią.
Animus i anima stanowią zatem elementy psychiki jednostki, a ich znaczenie zależy od stopnia integracji osobowości. Jeżeli osobowość jest słabo zintegrowana, a związany z nią pierwiastek męski lub żeński pozostaje niedostatecznie rozwinięty bądź jest odrzucany, mogą pojawiać się trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu właściwych relacji z osobami płci przeciwnej.
Animus i anima w literaturze
W utworach literackich animus lub anima bohatera mogą zostać przedstawione jako odrębne postacie, stanowiące uosobienie jego nieświadomych cech. Podobny sposób przedstawiania występuje w przypadku archetypu cienia.
Funkcja takiej postaci zależy od kondycji psychicznej protagonisty. Stopień integracji jego osobowości wpływa na rolę, jaką uosobienie animusa lub animy odgrywa w opowieści.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.