Twórca: H. Rider Haggard
Źródło: She (powieść)
Data: 1886
Wprowadzenie
Ayesha, znana również jako She Who Must Be Obeyed („Ta, której należy być posłusznym”), jest długowieczną białą królową zaginionego miasta Kor w środkowej Afryce. Miłość Ayeshy do Anglika Leo Vinceya skłania ją do ponownego wejścia w Płomień Życia, aby przekonać go o jego mocy obdarzania nieśmiertelnością. Płomień nie przyjmie jej jednak po raz drugi – Ayesha błyskawicznie więdnie i umiera.
Historia opowiadana jest przez uczonego i podróżnika Ludwiga Horace’a Holly’ego, a przedstawiona światu za pośrednictwem pióra Ridera Haggarda w jego bestsellerowej powieści, publikowanej początkowo w odcinkach na łamach tygodnika The Graphic.
Kontynuacje i naśladownictwa
Ta sugestywna opowieść o nadprzyrodzonym romansie doczekała się licznych naśladownictw, parodii i kontynuacji, w tym trzech kolejnych książek samego Haggarda:
Ayesha (1905)
w której She odradza się w Azji Środkowej;
She and Allan (1921)
w której nieco młodsza Ayesha spotyka słynnego myśliwego Allana Quatermaina oraz zuluskiego wojownika Umslopogaasa;
oraz:
Wisdom’s Daughter (1923)
opowiadającą o młodości Ayeshy w Egipcie ponad dwa tysiące lat wcześniej.
Kontynuacje napisane przez innych autorów obejmują:
The King of Kor, or She’s Promise Kept (1903) Sidneya J. Marshalla,
The Vengeance of She (1978) Petera Tremayne’a,
oraz Journey to the Flame (1985) Richarda Monaco.
Najsłynniejszą parodią była:
He (1887)
Andrewa Langa i Waltera H. Pollocka.
Adaptacje
Powstały również adaptacje teatralne oryginalnej historii oraz co najmniej siedem niemych wersji filmowych. Najbardziej znane z nich zrealizowano w 1916 roku, z Alice Delysią w roli głównej, oraz w 1925 roku, z Betty Blythe.
Do filmów dźwiękowych należą:
She (1935)
z Helen Gahagan w roli Ayeshy;
remake wytwórni Hammer Films z 1965 roku z Ursulą Andress w roli głównej;
oraz jego kontynuacja:
The Vengeance of She (1968)
z Olinką Berovą.
Luźny włoski remake oryginalnej historii z 1985 roku zrealizowano z Sandahl Bergman w roli głównej.
Znaczenie postaci
Ayesha była często postrzegana jako symbol wiecznej kobiecości, nawet przez tak poważnych komentatorów jak psycholog Carl Jung. Niezależnie jednak od głębszego znaczenia tej postaci, z pewnością pozostaje ona fikcyjną bohaterką, która od ponad stulecia wywiera silny wpływ na kulturę Zachodu.