Twórca: Charles Perrault
Źródło: Bajki Babci Gąski (zbiór baśni)
Data: 1697
Od ubogiej dziewczyny do królewskiego balu
Biedna, ciężko pracująca dziewczyna ubrana w łachmany, dręczona przez swoje niegodziwe przyrodnie siostry, mimo wszystko może udać się na bal i zdobyć miłość przystojnego księcia dzięki magicznej interwencji swojej Wróżki Chrzestnej.
Kopciuszek jest prawdopodobnie najbardziej znaną bohaterką całej baśniowej fantasy, „postacią literacką”, która jest rozpoznawana niemal na całym świecie. Jej historia liczy sobie setki, a właściwie tysiące lat i jest prawdziwą opowieścią ludową przekazywaną z pokolenia na pokolenie ustnie – jednak to monsieur Perrault nadał jej znane nam imię i formę, wraz z karocą z dyni, szczurami przemienionymi w woźniców i szklanymi pantofelkami.
Kopciuszek Charles’a Perraulta
Perrault w rzeczywistości nazwał ją „Cendrillon”, lecz w XVIII wieku imię to przetłumaczono na angielski jako Cinderella. Od tego czasu stała się bohaterką anglojęzycznych pantomim, sztuk teatralnych, filmów i niezliczonych książek dla dzieci.
Pojawia się nawet często w opowieściach nienależących do fantasy. Przykładem jest hollywoodzki film Pretty Woman (1990), którego bohaterka w bardzo świadomy sposób odtwarza historię Kopciuszka (z elementami nawiązującymi do Roszpunki spuszczającej włosy).
Kopciuszek jako archetyp baśniowej bohaterki
Nie ma tu wystarczająco dużo miejsca, aby wymienić wszystkie inne nieprzemijające postacie z baśni i opowieści ludowych – Piękna z Pięknej i Bestii, Złotowłosa, Jaś i Małgosia, liczni Jackowie (jak choćby ten z Jasia i magicznej fasoli), Flecista z Hameln, Kot w butach, Roszpunka, Czerwony Kapturek, Rumpelstiltskin, Śpiąca Królewna (znana również jako Różyczka), Królewna Śnieżka i Tomcio Paluch to tylko niektóre z nich – dlatego Kopciuszek, jako być może najbardziej archetypowa spośród nich wszystkich, może występować jako ich przedstawicielka.
Kopciuszek w ilustracji
Kopciuszek, siedzący przy kominku, jest wyśmiewany przez swoje okrutne siostry, zanim te wyruszą na bal (ilustracja Henry’ego Richtera).