Twórca: J.R.R Tolkien
Źródło: Hobbit (powieść)
Data: 1937
Ponadczasowy czarodziej
Gandalf to nieśmiertelny czarodziej z długą, białą brodą. Po raz pierwszy pojawia się w książce dla dzieci autorstwa Tolkiena, gdzie pomaga hobbitowi Bilbowi Bagginsowi odzyskać wielki skarb strzeżony przez smoka.
Rola we Władcy Pierścieni
Powraca w monumentalnym dziele autora, Władca Pierścieni (1954–1955), gdzie odgrywa kluczową, niemal nadludzką rolę w walce z Sauronem, Czarnym Władcą. Z czasem okazuje się, że Gandalf jest kimś znacznie więcej niż zwykłym czarodziejem – bliżej mu do półboga, a od jego mądrej, siwej głowy zależą losy całego świata wraz z przemijaniem kolejnych Er.
Wpływ na kulturę popularną
Pod koniec lat 60. XX wieku Gandalf stał się postacią kultową, gdy brytyjski magazyn kontrkulturowy Gandalf’s Garden otrzymał nazwę na jego cześć.
Bohater pojawia się również w animowanym filmie telewizyjnym Hobbit (1977) oraz pełnometrażowym filmie animowanym Władca Pierścieni (1978). W radiowej adaptacji BBC tej drugiej powieści (1981) głosu użyczył mu Michael Hordern, natomiast w znakomitej ekranizacji Petera Jacksona z 2001 roku Gandalf został mistrzowsko zagrany przez Iana McKellena.