Pogromcy duchów (ang. Ghostbusters) to amerykańska komedia fantasy z 1984 roku w reżyserii Ivana Reitmana. Scenariusz napisali Dan Aykroyd i Harold Ramis, a w rolach głównych wystąpili Bill Murray, Sigourney Weaver, Dan Aykroyd, Harold Ramis i Rick Moranis. Film trwa 105 minut i łączy komedię z motywami paranormalnymi oraz widowiskowymi efektami specjalnymi.
Fabuła
Głównymi bohaterami są parapsycholodzy, którzy opracowują urządzenie umożliwiające chwytanie duchów. Postanawiają wykorzystać swój wynalazek do prowadzenia działalności polegającej na usuwaniu nadprzyrodzonych istot.
Rozpoczęcie przedsięwzięcia zbiega się z gwałtownym wzrostem liczby paranormalnych zjawisk. Duchy zaczynają pojawiać się w coraz większej liczbie miejsc, a bohaterowie muszą zmierzyć się z narastającym zagrożeniem.
Kulminacją wydarzeń jest konfrontacja z ziemską manifestacją najwyższego zła, która przybiera postać olbrzymiej figury przypominającej reklamową maskotkę z ciasta. Scena ta stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych elementów filmu, łącząc nadprzyrodzone zagrożenie z absurdem komediowym.
Konwencja i realizacja
Pogromcy duchów wykorzystują motywy znane z opowieści o zjawiskach paranormalnych, przedstawiając je w konwencji komediowej. Duchy nie są wyłącznie źródłem grozy, lecz stają się również przedmiotem działalności zawodowej bohaterów.
Istotną rolę odgrywa połączenie parapsychologii z technologią. Opracowane przez bohaterów urządzenia pozwalają im podejmować bezpośrednie działania przeciwko istotom nadprzyrodzonym, nadając fantastycznym wydarzeniom charakter niezwykłej pracy usługowej.
Film wyróżniał się nowoczesnymi jak na swoje czasy efektami specjalnymi, wykorzystanymi do przedstawienia duchów i innych nadprzyrodzonych zjawisk. Szczególnie widowiskowy charakter ma finałowa manifestacja zła, której groteskowy wygląd podkreśla komediową konwencję produkcji.
Ważnym elementem filmu była również piosenka tytułowa, która zdobyła pierwsze miejsca na listach przebojów i stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych motywów muzycznych związanych z produkcją.
Kontynuacje i późniejsze adaptacje
W 1989 roku powstała kontynuacja zatytułowana Pogromcy duchów II (ang. Ghostbusters II). Do swoich ról powrócili członkowie głównej obsady, a film zachował dynamiczną, komediową formułę pierwowzoru.
Druga część w znacznym stopniu powtarzała rozwiązania fabularne pierwszego filmu, choć jej finał miał bardziej melodramatyczny charakter.
Popularność Pogromców duchów doprowadziła również do powstania licznych produkcji pochodnych. W 2016 roku zrealizowano nową wersję filmu, w której główną drużynę tworzyły kobiety. Produkcja zachowała komediowy charakter oryginału, a występy aktorek zostały pozytywnie ocenione w materiale źródłowym. Zastrzeżenia budził natomiast scenariusz, uznany za mniej udany od kreacji aktorskich.
Znaczenie
Pogromcy duchów wyróżnili się oryginalnym połączeniem fantastyki nadprzyrodzonej, komedii i nowoczesnych efektów specjalnych. Film wykorzystał tradycyjny motyw duchów w nietypowy sposób, przedstawiając ich zwalczanie jako działalność wymagającą specjalistycznego wyposażenia.
Sukces produkcji przyczynił się do rozwoju cyklu filmowego oraz licznych przedsięwzięć wykorzystujących jego bohaterów i koncepcję. Szczególnie trwałymi elementami jego rozpoznawalności stały się komediowa formuła, finałowa manifestacja zła oraz popularna piosenka tytułowa.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.