Małe potwory (ang. Little Monsters) to amerykański film fantasy z elementami komedii z 1989 roku w reżyserii Richarda Greenberga. Scenariusz napisali Terry Rossio i Ted Elliott, a w rolach głównych wystąpili Fred Savage i Howie Mandel. Film trwa 100 minut i przedstawia historię chłopca, który odkrywa istnienie świata potworów ukrytego pod dziecięcymi łóżkami.
Fabuła
Głównym bohaterem jest Brian, chłopiec niezadowolony z konieczności opuszczenia dotychczasowych przyjaciół i przeprowadzki do nowego domu. Jego życie zmienia się, gdy poznaje Maurice’a, niezwykłą istotę należącą do świata potworów.
Maurice wyjawia Brianowi, że potwory zamieszkują odrębną rzeczywistość, do której można przedostać się przez przestrzeń znajdującą się pod dziecięcymi łóżkami. Chłopiec odkrywa w ten sposób fantastyczny świat, którego mieszkańcy nocami przedostają się do ludzkich domów.
Maurice zabiera Briana na nocne wyprawy, podczas których wspólnie płatają figle innym ludziom. Z czasem chłopiec poznaje jednak niebezpieczną zasadę rządzącą światem potworów: dzieci, które spędzają w nim zbyt wiele czasu, same zaczynają przemieniać się w potwory.
Sytuacja komplikuje się, gdy Brian próbuje wykorzystać zdobytą wiedzę do własnych celów. Postanawia wciągnąć w pułapkę miejscowego łobuza, aby doprowadzić do jego przemiany w potwora.
Świat przedstawiony i motywy fantastyczne
Podstawowym elementem fantastycznym filmu jest istnienie ukrytej krainy zamieszkanej przez potwory. Dostęp do niej prowadzi przez przestrzeń pod dziecięcymi łóżkami, tradycyjnie kojarzoną z dziecięcymi lękami.
Film odwraca ten motyw, przedstawiając potwora nie tylko jako istotę budzącą strach, lecz także jako towarzysza zabaw i przewodnika po niezwykłym świecie. Maurice wprowadza Briana w rzeczywistość, w której nocne psoty stanowią część życia jej mieszkańców.
Istotną rolę odgrywa również motyw przemiany człowieka w istotę fantastyczną. Długotrwały pobyt w świecie potworów prowadzi do stopniowej utraty ludzkiej postaci, co nadaje pozornie beztroskim przygodom niebezpieczny wymiar.
Odkrycie tej zasady stawia Briana przed możliwością wykorzystania nadprzyrodzonego zjawiska przeciwko innemu dziecku.
Konwencja i charakterystyka
Małe potwory łączą dziecięcą przygodę z humorem oraz elementami fantastyki nadprzyrodzonej. Początkowo niezwykły świat przedstawiony jest jako miejsce zabawy i ucieczki od codziennych problemów, jednak stopniowo ujawniają się związane z nim zagrożenia.
Ważnym elementem opowieści jest relacja Briana i Maurice’a, oparta na wspólnym odkrywaniu możliwości oferowanych przez świat potworów. Ich nocne wyprawy stanowią źródło komicznych sytuacji, a jednocześnie prowadzą do poznania zasad rządzących fantastyczną rzeczywistością.
Film wykorzystuje również motyw dziecięcej zemsty, gdy Brian próbuje skierować niebezpieczną moc przemiany przeciwko miejscowemu łobuzowi.
Odbiór
W materiale źródłowym Małe potwory oceniono jako produkcję zawierającą interesujące pomysły fantastyczne, lecz niewyróżniającą się szczególnie na tle innych filmów dla dzieci.
Największą uwagę zwrócono na koncepcję świata ukrytego pod łóżkami oraz zasadę, zgodnie z którą zbyt długie przebywanie wśród potworów prowadzi do przemiany w jednego z nich.
Film stanowi przykład dziecięcej fantasy, w której tradycyjne wyobrażenia o nocnych potworach zostały połączone z komediową opowieścią o przyjaźni, psotach i niebezpieczeństwach wynikających z kontaktu z nadprzyrodzoną rzeczywistością.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.