Małpiszon (ang. Monkeybone) to amerykański film fantasy z elementami czarnej komedii z 2001 roku w reżyserii Henry’ego Selicka. Scenariusz napisał Sam Hamm na podstawie powieści graficznej Dark Town autorstwa Kaji Blackleya. W rolach głównych wystąpili Brendan Fraser, Bridget Fonda, Chris Kattan, Giancarlo Esposito, Rose McGowan i Whoopi Goldberg. Film trwa 92 minuty i przedstawia historię rysownika, który po wypadku trafia do niezwykłej krainy zamieszkanej przez istoty ze świata snów.
Fabuła
Głównym bohaterem jest rysownik, grany przez Brendana Frasera, który przygotowuje się do oświadczyn swojej dziewczynie. Jego plany zostają przerwane przez nieoczekiwany wypadek, w wyniku którego zapada w śpiączkę.
Podczas gdy jego ciało pozostaje nieprzytomne, bohater przenosi się do osobliwej rzeczywistości przypominającej czyściec. Krainę tę zamieszkują istoty związane ze snami i koszmarami, wśród których znajdują się również bóstwa mitologiczne.
W nowym otoczeniu rysownik spotyka Śmierć, przedstawioną jako postać grana przez Whoopi Goldberg. Aby powrócić do świata żywych, musi ją przechytrzyć.
Sytuację komplikuje obecność Monkeybone’a, animowanej postaci stworzonej przez samego bohatera, która zaczyna prowadzić niezależne działania.
Motywy fantastyczne
Centralnym motywem filmu jest przeniesienie świadomości człowieka pogrążonego w śpiączce do fantastycznej rzeczywistości, w której współistnieją postacie ze snów, koszmarów i mitologii.
Ważną rolę odgrywa personifikacja Śmierci, przedstawionej jako istota, z którą bohater może bezpośrednio się spotkać i podjąć próbę negocjowania własnego powrotu do życia.
Film wykorzystuje również motyw usamodzielnienia się fikcyjnej postaci. Monkeybone, będący dziełem wyobraźni rysownika, funkcjonuje jako odrębna istota, której działania wpływają na losy twórcy.
Adaptacja i odbiór
Małpiszon stanowi adaptację powieści graficznej Dark Town Kaji Blackleya. Film łączy grę aktorską z animacją, wykorzystując groteskową stylistykę do przedstawienia świata snów i koszmarów.
Reżyser Henry Selick był wcześniej twórcą filmów Miasteczko Halloween (1993) oraz Jakubek i brzoskwinia olbrzymka (1996).
W materiale źródłowym Małpiszona oceniono jako mniej udaną produkcję niż wcześniejsze filmy Selicka. Zwrócono uwagę na mroczny humor i niezwykłą koncepcję świata przedstawionego, jednak całość uznano za mniej satysfakcjonującą od jego poprzednich realizacji.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.