Straż dzienna (ros. Dnevnoi Dozor, ang. Day Watch) to rosyjski film fantasy z 2006 roku w reżyserii Timura Biekmambietowa, stanowiący kontynuację Straży nocnej (2004). Scenariusz napisał Timur Biekmambietow wraz z innymi autorami, a w obsadzie znaleźli się Konstantin Chabienski, Aleksiej Czadow, Gosza Kucenko i Timur Biekmambietow. Film trwa 131 minut.
Fabuła i świat przedstawiony
Akcja filmu rozgrywa się we współczesnej Moskwie, gdzie trwa konflikt między nadprzyrodzonymi siłami Światła i Ciemności.
Obie strony funkcjonują w ramach rzeczywistości znanej z Straży nocnej, w której rywalizacja potężnych istot pozostaje ukryta przed zwyczajnymi ludźmi.
Straż dzienna kontynuuje wydarzenia poprzedniej części, rozwijając historię konfliktu między dwoma przeciwstawnymi obozami. Film wykorzystuje elementy fantastyki miejskiej, łącząc współczesne rosyjskie realia z obecnością magii i istot nadprzyrodzonych.
Adaptacja literacka
Film powstał na podstawie drugiej i trzeciej części trzyczęściowej powieści Straż nocna Siergieja Łukjanienki, a nie na podstawie jej literackiej kontynuacji.
Pierwsza ekranizacja wykorzystywała wcześniejszą część tej samej książki. Straż dzienna stanowi więc bezpośrednie rozwinięcie historii rozpoczętej w filmie z 2004 roku.
Produkcja zachowuje podstawowe założenia literackiego świata Łukjanienki, w szczególności podział nadprzyrodzonych sił na dwa rywalizujące obozy.
Realizacja i stylistyka
Podobnie jak Straż nocna, film wykorzystuje współczesną Moskwę jako scenerię wydarzeń fantastycznych. Ważną rolę odgrywają efekty specjalne, służące przedstawieniu nadprzyrodzonych zdolności i konfliktów między siłami Światła i Ciemności.
W materiale źródłowym zwrócono uwagę na większy rozmach widowiskowy drugiej części, która rozwija rozwiązania wizualne zastosowane w poprzednim filmie.
Jednocześnie wskazano, że intensywne wykorzystanie efektów specjalnych odbywa się kosztem spójności narracyjnej.
Odbiór i znaczenie
Straż dzienna odniosła ogromny sukces komercyjny w Rosji. Film osiągnął wpływy kasowe dziewięciokrotnie przewyższające jego budżet.
Pomimo sukcesu finansowego produkcja została oceniona w materiale źródłowym mniej korzystnie niż Straż nocna. Główne zastrzeżenia dotyczyły nadmiernego rozbudowania efektów specjalnych oraz ograniczenia elementów, które wyróżniały pierwszą część, szczególnie odniesień do rosyjskiej codzienności i mitologii.
Zwrócono również uwagę na chaotyczną konstrukcję fabuły, która osłabia oddziaływanie opowieści.
W materiale źródłowym wspomniano także o planowanej trzeciej części zatytułowanej Dusk Watch. Jej realizacja była jednak przez wiele lat odkładana ze względu na zaangażowanie reżysera w inne przedsięwzięcia.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.