Hobbit: Bitwa Pięciu Armii (ang. The Hobbit: The Battle of the Five Armies) to amerykańsko-nowozelandzki film fantasy z 2014 roku w reżyserii Petera Jacksona, stanowiący trzecią i ostatnią część trylogii filmowej opartej na powieści Hobbit J.R.R. Tolkiena. Scenariusz napisała Fran Walsh wraz z innymi autorami, a w rolach głównych wystąpili Martin Freeman, Ian McKellen, Richard Armitage i Ken Scott. Film trwa 144 minuty.
Fabuła
Po wydarzeniach przedstawionych w poprzedniej części trylogii smok Smaug opuszcza Samotną Górę i atakuje mieszkańców Miasta na Jeziorze, powodując ogromne zniszczenia.
Jednocześnie krasnoludy, elfy i orkowie przygotowują się do wielkiego starcia. Narastający konflikt prowadzi do bitwy, która stanowi kulminację wyprawy Bilba Bagginsa i jego towarzyszy.
Wydarzenia te zamykają historię rozpoczętą w Hobbicie: Niezwykłej podróży, koncentrując się przede wszystkim na militarnym rozstrzygnięciu konfliktów między mieszkańcami Śródziemia.
Świat przedstawiony i motywy fantastyczne
Film wykorzystuje charakterystyczne elementy świata stworzonego przez J.R.R. Tolkiena, w tym obecność smoków, krasnoludów, elfów i orków.
Ważną rolę odgrywa Smaug, którego atak na Miasto na Jeziorze staje się jednym z najważniejszych wydarzeń otwierających opowieść.
Centralnym motywem jest wielka bitwa z udziałem różnych ludów Śródziemia. W przeciwieństwie do wcześniejszych części trylogii, koncentrujących się na podróży i kolejnych przygodach Bilba, finał został podporządkowany rozbudowanym działaniom wojennym.
Adaptacja literacka
Hobbit: Bitwa Pięciu Armii kończy trzyczęściową ekranizację powieści J.R.R. Tolkiena.
Pierwotnie Peter Jackson planował przedstawić historię w dwóch filmach. Ostatecznie materiał rozbudowano do trylogii, wykorzystując między innymi dodatki do Władcy Pierścieni.
Rozszerzenie ekranizacji pozwoliło rozwinąć wydarzenia wykraczające poza zasadniczą historię Bilba Bagginsa. W rezultacie trzecia część koncentruje się przede wszystkim na bitwie i jej uczestnikach, podczas gdy przygody tytułowego hobbita schodzą na dalszy plan.
Realizacja i charakterystyka
Film wyróżnia się rozbudowanymi scenami batalistycznymi, stanowiącymi zasadniczą część widowiska. Konflikt między krasnoludami, elfami i orkami przedstawiono z wykorzystaniem efektów specjalnych oraz charakterystycznej dla trylogii monumentalnej oprawy wizualnej.
W materiale źródłowym zwrócono uwagę, że finałowa część odbiega od przygodowego charakteru literackiego Hobbita. Historia Bilba ustępuje miejsca wydarzeniom wojennym, które lepiej odpowiadają konwencji widowiskowej ekranizacji.
Odbiór
W materiale źródłowym Hobbit: Bitwa Pięciu Armii został oceniony jako produkcja nadmiernie rozbudowana w stosunku do literackiego pierwowzoru.
Główne zastrzeżenia dotyczyły decyzji o podziale powieści na trzy filmy oraz przesunięcia uwagi z przygód Bilba Bagginsa na rozległy konflikt militarny.
Jednocześnie wskazano, że rozbudowana bitwa dobrze odpowiada możliwościom widowiskowego kina fantasy, nawet jeśli znacząco zmienia proporcje oryginalnej opowieści.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.