Labirynty i potwory (ang. Mazes and Monsters) to amerykański film telewizyjny z 1982 roku w reżyserii Stevena Hilliarda Sterna. Scenariusz napisał Tom Lazarus, a w roli głównej wystąpił Tom Hanks. Film trwa 100 minut i podejmuje temat gier fabularnych, przedstawiając ich potencjalnie niebezpieczny wpływ na psychikę uczestników.
Tematyka i charakterystyka
Film powstał w okresie narastających kontrowersji wokół gry fabularnej Dungeons & Dragons. Jej popularność wywoływała obawy wśród części amerykańskiego społeczeństwa, a szczególnie środowisk religijnych, które przypisywały grom tego rodzaju szkodliwy wpływ na młodzież.
Labirynty i potwory przedstawiają gry fabularne jako zajęcie mogące prowadzić do poważnych zaburzeń psychicznych. Produkcja wykorzystuje atmosferę społecznego niepokoju, ukazując fikcyjne przygody jako zagrożenie dla zdolności odróżniania wyobraźni od rzeczywistości.
W filmie znalazło odzwierciedlenie przekonanie, że uczestnictwo w grach opartych na fantastyce może prowadzić do utraty kontaktu z rzeczywistością. Taki sposób przedstawienia tematu wpisywał się w ówczesną kampanię krytyki wymierzoną w Dungeons & Dragons.
Kontekst społeczny
Produkcja powstała w czasie, gdy wokół gier fabularnych rozpowszechniano alarmistyczne twierdzenia dotyczące ich wpływu na młodych ludzi. W materiale źródłowym porównano tę atmosferę do późniejszych zjawisk związanych z dezinformacją, określanych mianem fake news.
Krytyczne przedstawienie Dungeons & Dragons służyło podtrzymywaniu społecznych obaw i wzmacnianiu przekonania o szkodliwości gier fabularnych. Szczególną rolę w rozpowszechnianiu podobnych poglądów odgrywali konserwatywni komentatorzy religijni.
Obsada i odbiór
W głównej roli wystąpił młody Tom Hanks, którego kreację oceniono jako nadmiernie melodramatyczną. Film przedstawia dramatyczne konsekwencje uczestnictwa w grze fabularnej, lecz sposób ich ukazania spotkał się z krytyką.
W materiale źródłowym Labirynty i potwory uznano za produkcję o wyjątkowo niskim poziomie artystycznym, porównując ją z filmem Manos: The Hands of Fate (1966).
Film pozostaje przykładem wykorzystania fantastyki i gier fabularnych w opowieści odzwierciedlającej społeczne lęki związane z nową formą rozrywki.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.