Pinokio (ang. Pinocchio) to amerykański pełnometrażowy film animowany fantasy z 1940 roku, wyprodukowany przez wytwórnię Disneya na podstawie opowieści Carla Collodiego. W materiałach produkcyjnych wymieniono Dickiego Jonesa i Bena Sharpsteena, a scenariusz opracowali Ted Sears oraz współpracujący z nim autorzy. Film trwa 88 minut.
Fabuła i charakterystyka
Film przedstawia historię ożywionej drewnianej marionetki, która pragnie stać się prawdziwym człowiekiem. Literacki pierwowzór Collodiego miał charakter moralizatorski i zawierał liczne groteskowe oraz niepokojące elementy.
Ekranizacja Disneya zachowała część mroczniejszych aspektów opowieści, jednocześnie wprowadzając wyraźniejszy głos moralnego przewodnictwa. Funkcję tę pełni świerszcz Jiminy Cricket, którego pogodny charakter równoważy groźne i dramatyczne wydarzenia.
Pod względem konstrukcji Pinokio nawiązywał do wcześniejszej Królewny Śnieżki i siedmiu krasnoludków. Oba filmy przyczyniły się do utrwalenia określonego modelu pełnometrażowej animacji Disneya, który w kolejnych produkcjach zaczął ograniczać swobodę twórczą.
Muzyka i animacja
Ważną częścią filmu są utwory muzyczne, które zdobyły trwałą popularność. Piosenki Always Let Your Conscience Be Your Guide oraz When You Wish Upon a Star stały się klasycznymi kompozycjami związanymi z twórczością Disneya. Druga z nich została nagrodzona Oscarem.
Pinokio wyróżniał się wysokim poziomem animacji oraz dramatycznym charakterem najbardziej niepokojących sekwencji. Zdaniem wielu krytyków właśnie te elementy nadawały mu większą wyrazistość niż Królewnie Śnieżce i siedmiu krasnoludkom, sprawiając, że uznawali go za lepszy z obu filmów.
Późniejsza kontynuacja
W 1987 roku powstał film Pinocchio and the Emperor of Night, przedstawiany jako spóźniona kontynuacja historii Pinokia. Produkcja nie była jednak związana ani z twórczością Carla Collodiego, ani z wytwórnią Disneya. Spotkała się z bardzo negatywną oceną jako nieudana próba wykorzystania popularności wcześniejszego filmu.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.