Trzynasty wojownik (ang. The Thirteenth Warrior) to amerykański film fantasy przygodowej z 1999 roku w reżyserii Johna McTiernana. Scenariusz napisali William Wisher Jr. i inni autorzy, a w rolach głównych wystąpili Antonio Banderas, Vladimir Kulich, Dennis Storhøi i Diane Venora. Film trwa 102 minuty i stanowi adaptację powieści Michaela Crichtona Eaters of the Dead, inspirowanej częściowo staroangielskim poematem Beowulf.
Fabuła
Głównym bohaterem jest Ahmed Ibn Fahdlan, arabski dworzanin wygnany na północ Europy po uwikłaniu się w romans z niewłaściwą kobietą. Podczas podróży spotyka grupę wojowników wikingów i odkrywa, że został wyznaczony do udziału w ich wyprawie jako trzynasty członek drużyny.
Celem wojowników jest pokonanie plemienia kanibalistycznych dzikusów, które napada na osady i dopuszcza się masakr. Ahmed, początkowo nieprzygotowany do udziału w tak niebezpiecznym przedsięwzięciu, musi przystosować się do życia wśród wikingów.
W trakcie wyprawy uczy się ich języka, obserwując rozmowy towarzyszy przy ognisku. Stopniowo zdobywa również umiejętności wojownika, które pozwalają mu uczestniczyć w walce u boku pozostałych członków drużyny.
Inspiracje literackie i motywy fantastyczne
Film wykorzystuje motywy zaczerpnięte z powieści Michaela Crichtona Eaters of the Dead, której fabuła częściowo nawiązuje do poematu Beowulf.
Centralnym elementem opowieści jest wyprawa drużyny wojowników przeciwko niebezpiecznemu plemieniu odpowiedzialnemu za ataki na ludzkie osady. Historia łączy konwencję heroicznej przygody z motywami charakterystycznymi dla opowieści o wikingach.
Istotną rolę odgrywa również przemiana głównego bohatera. Ahmed rozpoczyna podróż jako arabski dworzanin, lecz w wyniku kontaktu z wojownikami stopniowo przyswaja ich język i umiejętności bojowe.
Adaptacja i charakterystyka
Trzynasty wojownik stanowi filmową interpretację powieści Crichtona, wykorzystującą jej związki z tradycją literatury heroicznej.
W materiale źródłowym adaptację oceniono krytycznie, zwracając uwagę na uproszczenia fabularne i mało przekonujący sposób przedstawienia rozwoju umiejętności głównego bohatera. Szczególne zastrzeżenia wzbudziła scena, w której Ahmed opanowuje język wikingów wyłącznie dzięki obserwowaniu ich rozmów przy ognisku.
Podobnie oceniono szybkie nabywanie przez bohatera zdolności bojowych, które pozwalają mu dorównać doświadczonym wojownikom.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.