Zaginiony horyzont (ang. Lost Horizon) to amerykański film fantasy z 1937 roku w reżyserii Franka Capry, będący adaptacją powieści Jamesa Hiltona pod tym samym tytułem, wydanej w 1933 roku. Scenariusz napisał Robert Riskin, a w rolach głównych wystąpili Ronald Colman i Jane Wyatt. Film trwa 132 minuty.
Fabuła i tematyka
Głównym bohaterem jest dyplomata pogrążający się w rozpaczy, który odkrywa Shangri-La — odizolowaną dolinę w Tybecie, nad którą góruje klasztor lamów. Miejsce to stanowi spokojne schronienie przed zagrożeniami zewnętrznego świata, a jego mieszkańcy są w cudowny sposób chronieni przed starzeniem się.
Wizja Shangri-La odzwierciedla atmosferę niepokoju lat trzydziestych XX wieku, kiedy narastały obawy przed kolejną wojną światową. W powieści Hiltona dolina stanowi możliwość ocalenia przed nadchodzącą katastrofą, oferując bezpieczeństwo i odosobnienie od konfliktów.
Tragizm historii wynika z postawy protagonisty, którego doświadczenie życiowe i przywiązanie do racjonalnego postrzegania rzeczywistości utrudniają zaakceptowanie istnienia Shangri-La. Capra zachował ten konflikt, lecz w przeciwieństwie do Hiltona dopuścił możliwość przezwyciężenia przez bohatera własnego sceptycyzmu.
Miejsce w twórczości Franka Capry
Motyw zwycięstwa nad przeciwnościami pojawiał się również w późniejszych filmach Capry, szczególnie w To wspaniałe życie. Produkcje te różniły się jednak od Zaginionego horyzontu sposobem przedstawiania ludzkiego spełnienia.
Podczas gdy Shangri-La oferowało możliwość odnalezienia szczęścia poza światem społecznym, późniejsze filmy reżysera wiązały spełnienie z życiem wewnątrz społeczeństwa, pomimo istniejących w nim niesprawiedliwości i konfliktów. Oznaczało to odejście od idealistycznej wizji odizolowanego schronienia.
W 1972 roku powstała musicalowa adaptacja Zaginionego horyzontu w reżyserii Charlesa Jarrotta, oceniona w materiale źródłowym zdecydowanie negatywnie jako zniekształcenie wcześniejszej historii.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.