Fantom (ang. The Phantom) – fikcyjny bohater komiksowy stworzony przez Lee Falka i Raya Moore’a, który po raz pierwszy pojawił się w 1936 roku w amerykańskim komiksie prasowym The Phantom. Znany również jako „Duch, Który Chodzi” (ang. The Ghost Who Walks), należy do pierwszych bohaterów komiksowych występujących w charakterystycznym kostiumie i masce. Jego prawdziwe imię to Kit Walker, choć jako alternatywną tożsamość wskazywano również Christophera Standisha. Postać stała się jednym z pierwowzorów późniejszych zamaskowanych superbohaterów, w tym Batmana.
Pochodzenie i historia Fantoma
Historia Fantoma związana jest z wielopokoleniową tradycją sięgającą XVI wieku. Według opowieści o pochodzeniu bohatera jego przodek został porzucony na wybrzeżu Bengalii, gdzie znalazł schronienie wśród plemienia Pigmejów.
W nowym otoczeniu stworzył tajną siedzibę znaną jako Jaskinia Czaszki (ang. Skull Cave), która stała się miejscem związanym z działalnością kolejnych przedstawicieli rodu.
Tożsamość Fantoma była przekazywana z pokolenia na pokolenie przez około czterysta lat. Dzięki temu mieszkańcy okolicznych terenów mogli postrzegać zamaskowanego obrońcę jako jedną, niezmienną postać, istniejącą przez całe stulecia.
Współczesny Fantom jest spadkobiercą tej tradycji i kontynuuje działalność swoich przodków.
Charakterystyka postaci
Fantom jest zamaskowanym bohaterem, który występuje w charakterystycznym kostiumie i ukrywa swoją prawdziwą tożsamość.
Jego działalność opiera się na wielowiekowym dziedzictwie rodzinnym. Podobnie jak poprzednicy wykorzystuje tajną siedzibę w Jaskini Czaszki, skąd podejmuje wyprawy i uczestniczy w niezwykłych przygodach.
Przekazywanie roli Fantoma kolejnym członkom rodziny sprawia, że postać otoczona jest legendą o pozornej nieśmiertelności. Przydomek „Duch, Który Chodzi” nawiązuje do przekonania, że ten sam bohater działa nieprzerwanie od wielu pokoleń.
Fantom w komiksach
Postać Fantoma została opracowana przez scenarzystę Lee Falka i rysownika Raya Moore’a. Zadebiutowała w 1936 roku w komiksie prasowym The Phantom, należącym do amerykańskiej tradycji opowieści przygodowych i fantastycznych.
Fantom był jednym z pierwszych bohaterów komiksowych, których rozpoznawalność opierała się na charakterystycznym kostiumie i masce.
Jego wizerunek oraz sposób przedstawiania przygód stanowiły inspirację dla późniejszych twórców komiksów superbohaterskich. Wśród postaci, na których rozwój wpłynął Fantom, wymieniany jest Batman.
Przygody bohatera ukazywały się także w osobnych zeszytach komiksowych, niezależnie od pierwotnej serii prasowej.
Adaptacja filmowa
W 1943 roku powstał kinowy serial przygodowy The Phantom, przedstawiający przygody zamaskowanego bohatera.
W rolę Fantoma wcielił się Tom Tyler. Produkcja przeniosła postać stworzoną przez Falka i Moore’a z komiksu prasowego na ekran.
Fantom w literaturze
Przygody Fantoma rozwijano również w formie powieści.
W 1972 roku ukazała się książka The Story of the Phantom, rozpoczynająca serię dwunastu powieści autorstwa Franka S. Shawna i Lee Falka.
Publikacje te stanowiły literackie rozwinięcie historii zamaskowanego bohatera, którego przygody wcześniej przedstawiano przede wszystkim w komiksach.
Znaczenie postaci
Fantom zajmuje istotne miejsce w rozwoju amerykańskiego komiksu przygodowego i superbohaterskiego. Jego charakterystyczny kostium, maska oraz tajna tożsamość stały się elementami wykorzystywanymi później przy tworzeniu kolejnych bohaterów.
Szczególną cechą postaci jest wielopokoleniowy charakter jej legendy. Fantom nie jest pojedynczym człowiekiem działającym przez stulecia, lecz kolejnym przedstawicielem rodu, który przejmuje obowiązki swoich poprzedników.
Połączenie rodzinnego dziedzictwa, tajemniczej siedziby i przygód zamaskowanego obrońcy wyróżnia Fantoma wśród wczesnych bohaterów amerykańskiej fantastyki komiksowej.
Bibliografia
- Pringle, David, The Ultimate Encyclopedia of Fantasy, Woodstock: Overlook Press, 1999.