Pan Ropuch (ang. Toad of Toad Hall) – fikcyjny bohater literacki stworzony przez Kennetha Grahame’a, który po raz pierwszy pojawił się w powieści O czym szumią wierzby (The Wind in the Willows) z 1908 roku. Jest zamożną, samochwalczą ropuchą, zamieszkującą okazałą posiadłość nad rzeką. Wyróżnia się zamiłowaniem do samochodów, skłonnością do przesady oraz nieustannym poszukiwaniem nowych wrażeń. Jego przygody, rozgrywające się w otoczeniu innych antropomorficznych zwierząt, uczyniły go jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci brytyjskiej literatury dziecięcej.
Charakterystyka postaci
Pan Ropuch jest zamożnym mieszkańcem nadrzecznej posiadłości, którą uważa za najwspanialszy dom nad rzeką. Jego życie cechują wygoda, zamiłowanie do luksusu oraz skłonność do przechwalania się.
Jedną z największych pasji bohatera jest motoryzacja. Ropuch uwielbia prowadzić samochody, a jego fascynacja pojazdami stanowi ważny element przygód przedstawionych w powieści Kennetha Grahame’a.
Bohater wyróżnia się impulsywnym charakterem i przekonaniem o własnej wyjątkowości. Jego zachowanie często kontrastuje z postawą bardziej rozważnych i spokojnych przyjaciół.
Do najbliższych towarzyszy Ropucha należą Kret, Szczur i Borsuk. Wspólnie tworzą grupę głównych bohaterów O czym szumią wierzby, choć ich temperamenty i sposób postrzegania świata znacznie się różnią.
Pan Ropuch w powieści „O czym szumią wierzby”
Postać Pana Ropucha została wprowadzona w powieści The Wind in the Willows, opublikowanej w 1908 roku.
Książka przedstawia przygody antropomorficznych zwierząt zamieszkujących malowniczą nadrzeczną okolicę. Jej charakterystyczną cechą jest połączenie spokojnej, sielankowej atmosfery z humorystycznymi wydarzeniami i niezwykłymi przygodami bohaterów.
Ropuch należy do najbardziej wyrazistych postaci utworu. Jego samochwalstwo, zamiłowanie do samochodów oraz nieprzewidywalne zachowanie sprawiają, że często znajduje się w centrum wydarzeń.
Popularność bohatera doprowadziła do tego, że w świadomości wielu odbiorców zaczął on funkcjonować jako najważniejsza postać powieści. Niektórzy miłośnicy książki zwracali jednak uwagę, że Ropuch nie stanowi właściwego centrum całej opowieści, a jego przygody są tylko jednym z jej elementów.
Adaptacja teatralna „Toad of Toad Hall”
W 1929 roku A.A. Milne przygotował sceniczną adaptację powieści Kennetha Grahame’a zatytułowaną Toad of Toad Hall.
Przedstawienie koncentrowało się na przygodach Pana Ropucha i zdobyło trwałą popularność na brytyjskich scenach teatralnych.
Adaptacja była również prezentowana w brytyjskim radiu i telewizji, przyczyniając się do dalszego rozpowszechnienia postaci.
Sukces sztuki Milne’a utrwalił wizerunek Ropucha jako jednego z najbardziej charakterystycznych bohaterów historii stworzonej przez Grahame’a.
Literackie kontynuacje przygód Ropucha
Popularność O czym szumią wierzby doprowadziła do powstania kolejnych książek rozwijających przygody jej bohaterów.
W 1981 roku ukazała się powieść Wild Wood autorstwa Jana Needle’a.
Kolejną kontynuacją była książka A Fresh Wind in the Willows Williama Horwooda z 1983 roku.
Horwood powrócił do świata Grahame’a w następnych utworach: The Willows in Winter (1993) oraz Toad Triumphant (1996).
W 1993 roku John Gilmore opublikował również powieść The Only Toad Could Fly.
Kontynuacje te stanowiły próby rozwinięcia literackiego świata stworzonego przez Kennetha Grahame’a oraz przedstawienia nowych przygód jego bohaterów.
Pan Ropuch w animacji
Postać Pana Ropucha pojawiła się w animowanych adaptacjach powieści O czym szumią wierzby.
Jedną z nich była produkcja wytwórni Walta Disneya, stanowiąca część filmu The Adventures of Ichabod and Mr Toad z 1949 roku.
Animacja przedstawiała przygody Ropucha, wykorzystując charakterystyczne cechy jego osobowości oraz humorystyczny charakter opowieści.
W 1983 roku powstała kolejna animowana wersja The Wind in the Willows, przygotowana dla brytyjskiej telewizji.
Produkcja ta zapoczątkowała również serial telewizyjny emitowany w latach 1984–1985, rozwijający historie bohaterów książki Grahame’a.
W animowanej adaptacji z 1983 roku głosu Panu Ropuchowi użyczył David Jason.
Adaptacje telewizyjne i filmowe
Oprócz przedstawień animowanych przygody Pana Ropucha były adaptowane również w innych formach telewizyjnych i filmowych.
W 1984 roku amerykańska telewizja ABC przygotowała dramatyczną produkcję The Killing of Mr Toad autorstwa Davida Goddersona.
Utwór koncentrował się na nieszczęśliwym życiu domowym Kennetha Grahame’a, twórcy postaci Ropucha.
Produkcja stanowiła przykład wykorzystania literackiej sławy bohatera do przedstawienia historii związanej z jego autorem.
Znaczenie postaci w literaturze dziecięcej
Pan Ropuch należy do najbardziej rozpoznawalnych antropomorficznych bohaterów brytyjskiej literatury dziecięcej.
Jego osobowość opiera się na połączeniu samochwalstwa, zamiłowania do luksusu i nieustannej potrzeby przeżywania nowych przygód. Cechy te odróżniają go od spokojniejszych bohaterów O czym szumią wierzby.
Szczególne znaczenie dla popularności postaci miała adaptacja teatralna A.A. Milne’a, która uczyniła Ropucha centralnym bohaterem samodzielnego przedstawienia.
Liczne kontynuacje literackie, animacje i produkcje telewizyjne utrwaliły jego obecność w kulturze popularnej.
Dzięki tym adaptacjom Pan Ropuch stał się jedną z najbardziej charakterystycznych postaci wywodzących się z twórczości Kennetha Grahame’a, a jego przygody pozostają ważnym elementem tradycji brytyjskiej literatury fantastycznej dla dzieci.
Bibliografia
- Pringle, David, The Ultimate Encyclopedia of Fantasy, Woodstock: Overlook Press, 1999.