Stany Zjednoczone; reżyseria: Victor Fleming; w roli głównej: Judy Garland; scenariusz: Noel Langley i inni; 102 min.
Najsłynniejszy film fantasy
Problemy produkcyjne, które nękały Czarnoksiężnika z Oz, przeszły do legendy, ale nic nie zmienia faktu, że stał się on najsłynniejszym ze wszystkich filmów fantasy. Jest jedynym, który zyskał tak powszechną znajomość, że każde nawiązanie do niego jest natychmiast rozpoznawalne w każdym towarzystwie.
Czarnoksiężnik z Oz w kulturze popularnej
Film uczynił takie określenia jak „Somewhere Over the Rainbow”, „Munchkin” i „Zła Czarownica z Zachodu” – a także samo Oz – kluczowymi punktami odniesienia kultury popularnej, podatnymi na wszelkiego rodzaju ironiczne przekształcenia.
Rola Judy Garland zdefiniowała ją tak całkowicie, że ikoniczne znaczenie rubinowych pantofelków Dorotki i Drogi z Żółtej Cegły zyskało kilka osobliwych rozszerzeń.
Od teozoficznej fantazji do melodramatu
L. Frank Baum nie zaakceptowałby sposobu, w jaki film przekształcił jego łagodną teozoficzną fantazję w szowinistyczny melodramat – którego podtekstem jest przekonanie, że wyobraźnia jest czymś niezwykle niebezpiecznym, a uleganie jej należy powstrzymywać – jednak ekranizacja zapewniła mu trwałą pośmiertną sławę.
Wyjątkowe miejsce w historii kina
Co ciekawe, osiągnięcie filmu było tak wyjątkowe i niepowtarzalne, że wywarł on stosunkowo niewielki wpływ na inne produkcje. Nawet jego kontynuacje, animowany Powrót do krainy Oz z 1974 roku oraz Powrót do Oz (1985), nie podejmują próby uchwycenia jego zmiennego, nieuchwytnego ducha.