Wombles – fikcyjne stworzenia stworzone przez brytyjską pisarkę Elisabeth Beresford, które po raz pierwszy pojawiły się w powieści The Wombles z 1968 roku. Są niewielkimi, owłosionymi istotami przypominającymi niedźwiadki, zamieszkującymi podziemne kryjówki pod Wimbledon Common w pobliżu Londynu. Wyróżniają się zamiłowaniem do porządku, starannością oraz pomysłowym wykorzystywaniem przedmiotów wyrzucanych przez ludzi. Popularność książek Beresford doprowadziła do powstania animowanych produkcji telewizyjnych, a także zespołu muzycznego występującego pod nazwą The Wombles.
Pochodzenie i charakterystyka stworzeń
Wombles są niewielkimi istotami o owłosionych ciałach, których wygląd przypomina małe niedźwiadki. Zamieszkują podziemne kryjówki znajdujące się pod Wimbledon Common, rozległym terenem zielonym w pobliżu Londynu.
Stworzenia te prowadzą uporządkowane życie, a ich codzienne zajęcia koncentrują się na zbieraniu i wykorzystywaniu przedmiotów pozostawionych przez ludzi.
Wombles wyróżniają się pracowitością, pomysłowością i zamiłowaniem do porządku. Potrafią odnajdywać zastosowanie dla rzeczy uznanych przez ludzi za niepotrzebne, przekształcając je w użyteczne przedmioty.
Ich działalność stanowi jeden z najważniejszych elementów świata przedstawionego w opowieściach Elisabeth Beresford.
Podziemny świat Wombles
Wombles żyją w ukryciu pod Wimbledon Common, gdzie znajdują się ich podziemne siedziby.
Ich społeczność funkcjonuje w bliskim sąsiedztwie ludzi, jednak stworzenia prowadzą własne życie, wykorzystując pozostawiane na powierzchni przedmioty.
Ważnym elementem ich codzienności jest zbieranie śmieci oraz rzeczy porzuconych przez mieszkańców Londynu. Dzięki pomysłowości potrafią przekształcać znalezione materiały w przedmioty przydatne w swoim podziemnym świecie.
Zdolność do ponownego wykorzystywania odpadów stanowi charakterystyczną cechę tych stworzeń i odróżnia je od wielu innych fantastycznych istot występujących w literaturze dziecięcej.
Wombles w twórczości Elisabeth Beresford
Wombles zostały stworzone przez Elisabeth Beresford, która wprowadziła je do literatury w powieści The Wombles, opublikowanej w 1968 roku.
Książka przedstawiała niezwykłe stworzenia zamieszkujące podziemia Wimbledon Common oraz ich codzienne zajęcia i przygody.
Popularność pierwszego utworu doprowadziła do powstania kolejnych historii poświęconych tej społeczności.
Wśród późniejszych książek Beresford znalazły się The Wandering Wombles (1970) oraz The Wombles at Work (1973).
Utwory te rozwijały literacki świat Wombles, przedstawiając dalsze przygody stworzeń i ich pomysłowe sposoby wykorzystywania przedmiotów pozostawionych przez ludzi.
Wombles w brytyjskiej telewizji
Popularność książek Elisabeth Beresford doprowadziła do przeniesienia Wombles na ekran telewizyjny.
Stworzenia stały się bohaterami krótkich filmów animowanych emitowanych w dziecięcych programach brytyjskiej stacji BBC.
Za projekty animowanych postaci odpowiadał Ivor Wood.
Telewizyjne adaptacje przyczyniły się do wzrostu rozpoznawalności Wombles, które zyskały szczególną popularność wśród młodszej publiczności.
Ich charakterystyczny wygląd oraz przygody związane z codziennym życiem pod Wimbledon Common stały się podstawą ekranowego wizerunku stworzeń.
Muzyczna popularność Wombles
W połowie lat siedemdziesiątych XX wieku popularność Wombles wykroczyła poza literaturę i telewizję.
Powstał zespół muzyczny The Wombles, którego członkowie występowali w owłosionych kostiumach przypominających fantastyczne stworzenia Elisabeth Beresford.
Grupa wykonywała muzykę pop i stała się jednym z elementów popularności Wombles w brytyjskiej kulturze rozrywkowej tego okresu.
Występy muzyczne przyczyniły się do przekształcenia bohaterów literackich i telewizyjnych w rozpoznawalne postacie kultury popularnej.
Znaczenie Wombles w literaturze dziecięcej
Wombles należą do fantastycznych stworzeń brytyjskiej literatury dziecięcej drugiej połowy XX wieku.
Ich charakterystyczną cechą jest połączenie niezwykłego wyglądu i ukrytego, podziemnego sposobu życia z zajęciami opartymi na pomysłowym wykorzystywaniu porzuconych przedmiotów.
Opowieści Elisabeth Beresford przedstawiają społeczność stworzeń, które potrafią dostrzegać wartość w rzeczach uznawanych przez ludzi za bezużyteczne.
Popularność powieści, adaptacji animowanych BBC oraz zespołu muzycznego The Wombles sprawiła, że stworzenia te stały się rozpoznawalnym elementem brytyjskiej kultury dziecięcej lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku.
Bibliografia
- Pringle, David, The Ultimate Encyclopedia of Fantasy, Woodstock: Overlook Press, 1999.