Zaskakująco często bohaterowie literatury fantasy oraz ich towarzysze okazują się osobami szlacheckiego pochodzenia. Bardzo często fakt ten pozostaje ukryty – czasami jedynie przed czytelnikiem, ale nierzadko również sami bohaterowie nie zdają sobie z niego sprawy.
Od dawna skrywane linie rodowe, wygnani przyrodni bracia, królewscy bękarci potomkowie czy zbiegowie uwikłani w dworskie intrygi. Chwilami można odnieść wrażenie, że cała prowincja jest zamieszkana przez przyszłych królów i królowe.
Nobilitacja bohatera
Od czasu do czasu zdarza się bohater, który rzeczywiście nie wywodzi się ze szlachty, jednak w takim przypadku bardzo łatwo jest nadać mu później tytuł szlachecki w nagrodę za zasługi.
Czy szlachta jest najlepszym wyborem?
Nie jest przecież oczywiste, że przedstawiciele szlachty powinni być najlepszymi kandydatami na nieustraszonych bohaterów. Z historycznego punktu widzenia najwybitniejsi wojownicy zazwyczaj nie wywodzili się z warstw uprzywilejowanych.
Szlachta traktowała walkę przede wszystkim jako sport i, mimo dostępu do najlepszego szkolenia, ryzyko oraz wysiłek sprawiały, że miała ona mało atrakcyjny wymiar „zajęcia dla prostych ludzi”.
Dziedzictwo przyszłego króla
Motyw królewskiego pochodzenia może jednak przybierać formę znacznie bardziej związaną z dziedzictwem bohatera. W takich opowieściach nie wystarczy samo odkrycie szlacheckiego pochodzenia. Bohater musi jeszcze odzyskać to, co należało do jego przodków.
Dobrym przykładem jest Aragorn z rodu Dúnedainów. Jego historia wiąże się z mieczem odziedziczonym po przodkach. Andúril, który pierwotnie nosił nazwę Narsil, został złamany przez Elendila podczas jego ostatniej walki z Sauronem. Dopiero po ponownym wykuciu miecza Aragorn wyrusza, aby odzyskać swoje dziedzictwo.
Jego droga obejmuje pomszczenie śmierci ojca oraz odzyskanie królestwa poprzez podbój. Po zniszczeniu Jedynego Pierścienia Aragorn zdobywa również miłość Arweny Evenstar.
Podobny schemat pojawia się w historii Sigurda. Jego miecz Gram zostaje złamany przez Odyna podczas ostatniej bitwy jego ojca, Sigmunda. Gdy miecz zostaje na nowo wykuty, Sigurd natychmiast wyrusza, aby odzyskać swoje dziedzictwo. Mści śmierć ojca i odzyskuje królestwo poprzez podbój, a następnie zdobywa miłość Brynhild.
W obu przypadkach miecz staje się więc czymś więcej niż tylko bronią. Jest dziedzictwem rodu, a jego ponowne wykucie poprzedza moment, w którym bohater może wyruszyć po utracone królestwo.
Perspektywa władcy
Spójrzmy jednak na tę sytuację z perspektywy króla. Czy naprawdę chciałbyś, aby po kraju swobodnie poruszała się grupa doskonale uzbrojonych, wyjątkowo utalentowanych i cieszących się ogromną popularnością zwykłych ludzi, którzy ratują królestwo przed kolejnymi zagrożeniami?
Prawdopodobnie zawisnęliby na szubienicy, zanim zdążyliby choćby wspomnieć o ludowym powstaniu.
Bibliografia:
- The Heroes of Tolkien by David Day
- The Ultimate Encyclopedia of Fantasy by David Pringle