Świat fantasy w filmie powstaje dzięki połączeniu wielu elementów. Scenografia, kostiumy, charakteryzacja, rekwizyty, efekty specjalne i praca aktorów muszą współgrać ze sobą, aby stworzyć rzeczywistość, w której magia staje się wiarygodną częścią przedstawionego świata.
W przypadku filmów osadzonych w świecie Harry’ego Pottera i Śródziemia szczególne znaczenie miało stworzenie miejsc i przedmiotów, które pozwalały przenieść atmosferę książek na ekran. Budowanie takiego świata nie jest pracą jednej osoby. Za jego powstanie odpowiada ogromny zespół ludzi, którzy wykorzystują swoje umiejętności, aby nadać filmowej rzeczywistości odpowiedni wygląd.
Scenografia
Jednym z najważniejszych elementów świata fantasy jest scenografia. To ona tworzy przestrzeń, w której mogą funkcjonować bohaterowie i magia.
Hogwart został przedstawiony jako miejsce pełne niezwykłych pomieszczeń, przedmiotów i zakamarków. Jednym z przykładów jest gabinet Dumbledore’a, określany jako jedno z najbardziej fascynujących pomieszczeń w szkole. Znajdują się w nim magiczne i tajemnicze przedmioty gromadzone przez lata. W jego przestrzeni można zobaczyć między innymi biurko Dumbledore’a, Tiarę Przydziału, część wypoczynkową, schody oraz miejsce obserwacyjne, z którego można oglądać gwiazdy.
Rivendell ma w sobie wiele ukrytych symboli jak np. Fresk w domu Elronda z wyblakłymi kolorami w ekranizacji Władcy Pierścieni został odświeżony w Hobbicie dla podkreślenia mijającego czasu. Tak samo jak jesień który symbolizowała nie tyle co porę roku a symbol zbliżającego się końca panowania Elfów.
Dom Bilba Bagginsa i Dom Weasleyów
Przykładem scenografii szczególnie mocno związanej z charakterem bohaterów jest dom Weasleyów i Nora Bilba Bagginsa.
Zarówo dom Bilba Bagginsa jak i dom Weasleyów został zaprojektowany jako niezwykłe, pełne życia miejsce. W ich wnętrzu każdy element odzwierciedla zarówno charakter bohaterów jak i (w przypadku Bilba) styl bycia społeczności jaką się otaczają.
Charakterystyczna, pozornie chaotyczna instalacja, dziecięce rysunki oraz przedstawienia czarownic, mioteł, różdżek, zaklęć i potworów mówi bardzo wiele o rodzinie Weasleyów i świecie w którym żyją. Dom sprawia wrażenie miejsca, w którym naprawdę żyje duża rodzina. Jego wygląd podkreśla jednocześnie kontrast pomiędzy życiem Weasleyów a domem, w którym Harry dorastał u Dursleyów.
Natomiast przepełniona spiżarniami i sypialniami nora Bilba Bagginsa z pięknym ogrodem daje nam cudowny obraz jacy są Hobbici. Gościnni, lubiący dobrze zjeść, miłujący naturę.
Przedmioty tworzące świat magii
Magiczny świat potrzebuje również odpowiednich przedmiotów.
W filmie o Harrym Potterze pojawiają się między innymi Tiara Przydziału, dziennik Toma Riddle’a oraz liczne przedmioty znajdujące się w pomieszczeniach Hogwartu. Każdy z nich może pełnić określoną funkcję w historii, ale jednocześnie wzbogacać świat przedstawiony.
W Władcy Pierścieni wszędzie pałętają się dziwne szkice, notatki i tajemnicze 'łupy’ z podróży Bilba Bagginsa.
Istotne jest również to, że przedmioty mogą mieć własny charakter. Jedyny Pierścień jak wcześniej wspomniano w pewnym momencie sam w sobie staje się postacią choć cały czas pozostaje pierścieniem. Dziennik Toma Riddle’a został przedstawiony jako tajemniczy przedmiot, który odpowiada na pytania i pozwala Harry’emu zwierzać się z własnych problemów. Dzięki temu staje się czymś więcej niż zwykłym rekwizytem.
Kostium i charakteryzacja
Świat fantasy budują również wygląd i kostiumy bohaterów. Pozwalają one podkreślić ich charakter oraz odróżnić poszczególne postacie.
Przykładem może być Gilderoy Lockhart, którego wygląd odpowiada jego osobowości. Kenneth Branagh opisywał go jako dandysa, posiadającego również cechy pawia. Lockhart zwraca uwagę na ubrania i własny wygląd, a jego sposób prezentowania się stanowi część jego charakteru.
Podobne znaczenie ma wygląd Argusa Filcha. Jego kostium i charakteryzacja zostały zaprojektowane tak, aby stworzyć określony wizerunek postaci. W jego wyglądzie połączono elementy kojarzące się ze starym Dzikim Zachodem oraz średniowiecznym kieszonkowcem.
Charakteryzacja i kostium nie służą więc wyłącznie temu, aby postacie wyglądały inaczej niż współcześni ludzie. Pomagają również przekazać informacje o ich charakterze.
Istoty magiczne
Jednym z największych wyzwań przy tworzeniu świata fantasy jest przedstawienie istot, które w rzeczywistości nie istnieją.
W Harrym Potterze i Komnacie Tajemnic należało stworzyć między innymi Zgredka, kornwalijskie chochliki, mandragory, bazyliszka oraz olbrzymie pająki. Każde z tych stworzeń wymagało zastosowania odpowiednich efektów i rozwiązań wizualnych.
W Śródziemiu większość ras przypomina ludzi dlatego szczególne znaczenie miało zachowanie odpowiedniego charakteru przedstawianych istot. Trolle, Elfy, Krasnoludy, Hobbici choć są magiczne pozostają bardzo ludzkie.
Efekty specjalne
Efekty specjalne pozwalają przedstawić na ekranie elementy, których nie można stworzyć za pomocą zwykłej scenografii czy rekwizytów. W filmie fantasy mają więc szczególne znaczenie, ponieważ pozwalają nadać materialną formę wydarzeniom i stworzeniom istniejącym wcześniej wyłącznie w wyobraźni.
W Komnacie Tajemnic wykorzystano je między innymi do przedstawienia Zgredka, kornwalijskich chochlików, mandragor, bazyliszka oraz pająków.
Magia pojawia się również w przedmiotach i przestrzeniach. Dzięki temu nie jest jedynie elementem fabuły, ale częścią otoczenia bohaterów.
Rzemiosło filmowe
Stworzenie świata fantasy wymaga pracy ogromnego zespołu. Film nie jest dziełem jednej osoby pracującej samotnie. Za wygląd przedstawionego świata odpowiadają ludzie posiadający różne umiejętności, którzy mogą zaprezentować swoje rzemiosło w znacznie większej skali.
Tworzenie filmów tego rodzaju jest długim, trudnym i skomplikowanym procesem. Duża liczba efektów specjalnych oraz rozbudowanej scenografii wymaga zaangażowania wielu osób.
Każdy element może mieć znaczenie. Schody, kostium, przedmiot, pora roku, charakteryzacja czy nawet sposób, w jaki aktor porusza się po przygotowanej przestrzeni, wpływają na to, jak widz odbiera filmowy świat.
Magia jako efekt pracy zespołowej
Filmowa magia jest więc rezultatem połączenia wielu różnych dziedzin. Aktorzy nadają postaciom życie, scenografia tworzy ich otoczenie, kostiumy i charakteryzacja określają wygląd bohaterów, a efekty specjalne pozwalają pokazać stworzenia i zjawiska niemożliwe do przedstawienia w rzeczywistym świecie.
Wszystkie te elementy muszą współpracować ze sobą. Dopiero ich połączenie pozwala stworzyć świat, który może funkcjonować jako spójna rzeczywistość filmowa.
Tworzenie świata fantasy w filmie jest zatem nie tylko kwestią pokazania magii. To przede wszystkim praca wielu osób, które poprzez scenografię, przedmioty, kostiumy, charakteryzację i efekty specjalne nadają jej konkretną formę.
Bibliografia
- Harry Potter i Komnata Tajemnic 2002