Najczęściej spotykaną formą magicznej broni jest prawdopodobnie magiczny miecz.
Prawdziwa średniowieczna broń wymagała wielu zabiegów konserwacyjnych. Autentyczne miecze należało odpowiednio pielęgnować, chronić przed wpływem warunków atmosferycznych oraz naprawiać niemal po każdej bitwie. Jeśli miecz miał zachować ostrą krawędź, wymagało to jeszcze większego nakładu pracy.
To samo dotyczyło praktycznie każdej broni bardziej skomplikowanej niż nabijana kolcami pałka.
Magia jako praktyczne rozwiązanie
Czytanie o bohaterach, którzy większość czasu spędzają z osełkami i nasączonymi olejem szmatami, nie byłoby jednak szczególnie interesujące. Dlatego większość broni w literaturze fantasy jest już z natury magicznie wytrzymała, ostra i lśniąca, nawet jeśli nigdy nie zostaje wprost określona jako magiczna.
Jest ona z założenia i niezmiennie gotowa do cięcia, rąbania i wszelkich innych zastosowań bojowych.
Właściwości magicznych broni
Broń posiadająca wyraźnie nadprzyrodzone właściwości jest zazwyczaj nienaturalnie ostra i wyjątkowo wytrzymała. Potrafi przebijać zbroje, nie zakleszcza się w kościach, a nawet rozłupuje kamień, nie ulegając uszkodzeniu ani wygięciu.
Niektóre rodzaje potworów są odporne na zwykłą broń, lecz podatne na broń szczególną, podobnie jak legendarne wilkołaki, których słabością jest srebro.
Przykładem niezwykłej wytrzymałości jest miecz Gram z tradycji Völsungów. Jego ostrze wyróżnia się nie tylko odpornością na złamanie, ale również niebieskimi płomieniami, które igrają wzdłuż jego ostrych jak brzytwa krawędzi. Podobne właściwości posiada Andúril, miecz Aragorna, którego ostrze potrafi przeciąć żelazo i kamień, zachowując przy tym swoją ostrość.
Narsil został wykuty przez Telchara, największego ze wszystkich krasnoludzkich kowali Pierwszej Ery. Elendil złamał go podczas bitwy z Sauronem, a następnie miecz został na nowo wykuty w Rivendell przez Elfy Celebrimbora, największego ze wszystkich elfickich kowali Drugiej Ery. Po ponownym wykuciu otrzymał nazwę Andúril, czyli „płomień Zachodu”. Jego ostrze migocze żywym czerwonym płomieniem w świetle słońca oraz białym płomieniem w świetle księżyca.
Miecz jako dziedzictwo
Magiczną broń można jednak postrzegać nie tylko przez pryzmat jej nadprzyrodzonych właściwości. W europejskich mitach i legendach miecz rodowy króla-wojownika jest również symbolem pochodzenia, dziedzictwa i prawa do tronu.
W opowieści o królu Arturze zdobycie miecza wyciągniętego z kamienia, czasami utożsamianego z Excaliburem, jest próbą potwierdzającą jego przeznaczenie. Podobny motyw pojawia się w Sadze o Völsungach, gdzie Sigmund, ojciec Sigurda, jako jedyny potrafi wyciągnąć miecz wbity przez Odyna w Branstock, żywe „drzewo dachu” znajdujące się w hali rodu Völsungów.
Sigurd i Aragorn nie muszą jednak przechodzić takiej próby. Ich miecze zostają im przekazane jako dziedzictwo. W obu przypadkach pojawia się natomiast inna przeszkoda: miecze są złamane i bohaterowie nie mogą wykorzystać ich do odzyskania swoich królestw, dopóki nie zostaną na nowo wykute.
W przypadku Sigurda miecz zostaje złamany przez Odyna podczas ostatniej bitwy jego ojca, Sigmunda. Po ponownym wykuciu Gram Sigurd wyrusza, aby odzyskać swoje dziedzictwo. Mści śmierć ojca i odzyskuje królestwo poprzez podbój, zabija smoka Fafnira, zdobywa jego skarb oraz pierścień, a następnie zdobywa miłość Brynhild.
W podobny sposób historia Aragorna wiąże się z jego mieczem. Andúril zostaje na nowo wykuty z Narsila, złamanego przez Elendila w jego ostatniej walce z Sauronem. Gdy miecz zostaje odtworzony, Aragorn wyrusza, aby odzyskać swoje dziedzictwo. Mści śmierć ojca, odzyskuje królestwo poprzez podbój, a po zniszczeniu Jedynego Pierścienia zdobywa miłość Arweny Evenstar.
W ten sposób miecz może stać się materialnym znakiem historii rodu. Złamane ostrze oznacza przerwanie ciągłości i utratę dziedzictwa, natomiast jego ponowne wykucie poprzedza moment, w którym prawowity dziedzic może ponownie sięgnąć po utraconą władzę.
Najbardziej niezwykłe magiczne bronie
Najciekawsze magiczne bronie posiadają charakterystyczne, wyjątkowe cechy, czego przykładem jest „The Misenchanted Sword” (1985) Lawrence’a Watta-Evansa.
Najwybitniejszym przykładem tego motywu pozostaje jednak Stormbringer, stworzony przez Michaela Moorcocka – świadomy, wampiryczny i całkowicie zły runiczny miecz, który towarzyszył Elricowi podczas jego przygód.
Jednak nie każdy autor decyduje się na przedstawienie broni jako „niebezpiecznej”. Przykładem może być tutaj J.R.R. Tolkien. Tolkien w swojej opowieści o Hobbicie zdecydował się odwrócić uwagę czytelnika od negatywnych skutków, jakie może przynieść używanie broni, na pozytywne skutki jej posiadania. Zrobił to poprzez nadanie mieczowi Bilba Bagginsa magicznej mocy, dzięki której miecz świeci, gdy w pobliżu są orkowie. W ten sposób J.R.R. Tolkien przedstawił obraz broni jako czegoś, co może chronić, a nie tylko zabijać.
Podobne połączenie niezwykłych właściwości broni z jej symbolicznym znaczeniem widoczne jest w przypadku Excalibura, Grama i Andúrilu. Wszystkie trzy miecze wyróżniają się niezwykłą trwałością i ostrością, a ich ostrza związane są z obrazem żywego płomienia. Excalibur posiada również wysadzaną klejnotami pochwę, która nie pozwala, aby Artur został zraniony.
W przypadku Andúrilu znaczenie miecza wiąże się natomiast bezpośrednio z dziedzictwem Aragorna. Galadriela, Królowa Złotego Lasu, daje mu wysadzaną klejnotami pochwę, dzięki której ostrze pozostaje nieskazitelne i niezniszczalne.
Magiczny miecz może więc pełnić wiele funkcji. Może być niezwykłą bronią, która pozwala pokonać przeciwnika, może ostrzegać przed zagrożeniem, a także chronić swojego właściciela. Może być również czymś znacznie więcej — symbolem pochodzenia i dziedzictwa, za pomocą którego prawowity następca odzyskuje utracone królestwo.
Bibliografia:
- The Heroes of Tolkien by David Day
- The Ultimate Encyclopedia of Fantasy by David Pringle