Twórca: Geoffrey z Monmouth
Źródło: Historia królów Brytanii
Data: 1136
Król, Camelot i Rycerze Okrągłego Stołu
Artur, wysoko urodzony chłopiec kształcony przez czarodzieja Merlina, który wyciąga magiczny miecz z zaczarowanego kamienia, obejmuje tron Brytanii, zdobywa rękę Ginewry i zyskuje wrogość swojego nieślubnego syna Mordreda, prowadzi liczne wojny i zapoczątkowuje epokę pokoju i dobrobytu, przewodzi Okrągłemu Stołowi w Camelocie oraz największemu zgromadzeniu rycerskich wojowników, jakie kiedykolwiek zebrało się w jednym miejscu, aż w końcu zostaje śmiertelnie ranny w bitwie, zwraca swój miecz Excalibur tajemniczej Pani Jeziora i zostaje zabrany na wyspę Avalon.
Motyw miecza jest jednym z najważniejszych elementów historii Artura. Sam akt wyciągnięcia miecza z kamienia jest próbą, która potwierdza jego wyjątkowe przeznaczenie. Miecz ten bywa czasami utożsamiany z Excaliburem, jednak w opowieści Artura pojawia się również inny miecz — Excalibur, podarowany mu przez czarodziejkę Vivien, znaną również jako Pani Jeziora.
Artur nie otrzymuje więc Excalibura poprzez ponowne wykucie złamanego miecza. W przeciwieństwie do historii Sigurda i Aragorna, jego wcześniejsza broń nie zostaje na nowo wykuta. Excalibur jest nowym mieczem, przekazanym Arturowi przez jego dobrodziejkę.
Jako dodatkowy dar Artur otrzymuje wysadzaną klejnotami pochwę, która nie pozwala, aby został zraniony. Samo ostrze Excalibura również posiada niezwykłe właściwości. Migocze żywym płomieniem i, podobnie jak Gram Sigurda oraz Andúril Aragorna, potrafi przeciąć żelazo i kamień, zachowując przy tym swoją niezwykłą ostrość.
Od historii i celtyckiego mitu do literackiej legendy
Ten Artur może mieć pewne niewielkie podstawy historyczne, a znacznie większe w mitologii celtyckiej, lecz zasadniczo został przedstawiony światu – przynajmniej w ogólnym zarysie – przez Geoffreya z Monmouth oraz wszystkich tych, którzy w ciągu następnego stulecia wzbogacali jego opowieść, zwłaszcza Roberta Wace’a, Chrétiena de Troyes, Layamona i Roberta de Borona.
Znacznie później opowieść o nim otrzymała swoją ostateczną formę dla czytelników anglojęzycznych za sprawą Thomasa Malory’ego i jego dzieła Śmierć Artura, wydrukowanego po raz pierwszy w 1485 roku.
Wpływ króla Artura na literaturę fantasy
Późniejszy wpływ króla Artura na literaturę fantasy jest tak ogromny, że nie sposób nawet podjąć tutaj próby jego podsumowania.
Podobnie nie ma wystarczająco dużo miejsca, aby wymienić wszystkie słynne postacie z opowieści o Arturze i związanych z nią cykli, takich jak historie dotyczące poszukiwania Świętego Graala – Bedivere, Galahad, Gawain, Ginewra, Pani Jeziora, Lancelot, Merlin, Morgan le Fay, Mordred, Perceval, Tristan i Izolda oraz Uther Pendragon to tylko niektóre z nich – dlatego sam Artur, jako postać spajająca je wszystkie, musi występować jako ich przedstawiciel.
Bibliografia:
- The Heroes of Tolkien by David Day
- The Definitive Illustrated Guide to Fantasy by David Pringle