Piers Anthony (ur. 1934), właściwie Piers Anthony Dillingham Jacob – brytyjsko-amerykański powieściopisarz, autor literatury fantasy i science fiction. Największą popularność przyniósł mu humorystyczny cykl fantasy Xanth, choć w jego dorobku znajdują się również utwory podejmujące poważniejszą tematykę oraz łączące fantastykę z rozważaniami filozoficznymi.
Cykl Xanth
Najbardziej znanym przedsięwzięciem literackim Anthony’ego jest cykl Xanth, zapoczątkowany powieścią A Spell for Chameleon (1977). Kolejne części, The Source of Magic (1979) i Castle Roogna (1979), utrwaliły popularność serii.
Akcja rozgrywa się w fantastycznej krainie Xanth, zamieszkanej przez istoty obdarzone niezwykłymi zdolnościami magicznymi. Świat ten wyróżnia się absurdalnym humorem, grami słownymi i licznymi fantastycznymi stworzeniami.
Powieści przedstawiają przygody bohaterów, których codzienne życie jest nierozerwalnie związane z magią. Anthony wykorzystuje fantastyczne sytuacje przede wszystkim do tworzenia komicznych wydarzeń i językowych żartów.
Cykl zdobył znaczną popularność wśród czytelników. Autor zachęcał odbiorców do przesyłania własnych pomysłów, a niektóre z nich wykorzystywał w kolejnych tomach. Wraz z rozwojem serii coraz większą rolę odgrywały humorystyczne gry słowne, niekiedy kosztem bardziej rozbudowanej fabuły.
Pozostałe cykle fantasy
Anthony stworzył również kilka innych cykli fantasy, w których wykorzystywał odmienne koncepcje świata przedstawionego.
The Apprentice Adept
Cykl The Apprentice Adept łączy elementy fantasy i science fiction. Rozpoczęły go powieści Split Infinity (1980) oraz Blue Adept (1981).
Fabuła opiera się na istnieniu dwóch powiązanych rzeczywistości: Proton, planety rządzonej przez zasady nauki i zaawansowanej technologii, oraz Phaze, świata fantasy, w którym funkcjonuje magia.
Bohaterowie mogą przemieszczać się między tymi rzeczywistościami, co pozwala zestawić odmienne prawa rządzące oboma światami. Cykl rozwija również motyw rywalizacji i wykorzystywania magicznych zdolności.
Incarnations of Immortality
Cykl Incarnations of Immortality przedstawia świat, w którym podstawowe siły i zjawiska posiadają ludzkie personifikacje.
Pierwszą częścią jest On a Pale Horse (1983), której bohater przypadkowo zabija Śmierć i zostaje zmuszony do przejęcia jej obowiązków. Od tej chwili odpowiada za wykonywanie zadań związanych z odchodzeniem ludzi z życia.
Kolejne powieści przedstawiają inne personifikacje, w tym Czas, Los, Wojnę, Naturę i Dobro.
Cykl wykorzystuje motyw nadprzyrodzonych urzędów, których posiadacze muszą wykonywać określone obowiązki, niezależnie od własnych pragnień i przekonań.
Incarnations of Immortality – wybrane tomy
Do cyklu należą:
- On a Pale Horse (1983)
- Bearing an Hourglass (1984)
- With a Tangled Skein (1985)
- Wielding a Red Sword (1986)
- Being a Green Mother (1987)
- For Love of Evil (1988)
- And Eternity (1990)
Szczególne znaczenie ma For Love of Evil, której głównym bohaterem jest Szatan. Powieść przedstawia go jako postać posiadającą własne motywacje i dążącą do zachowania równowagi między siłami dobra i zła.
W And Eternity autor rozwija wątki związane z Bogiem i strukturą nadprzyrodzonego porządku. Przedstawia również kontrowersyjną koncepcję zastąpienia dotychczasowego Boga nowym.
Charakterystyka twórczości
Piers Anthony wyróżnia się różnorodnością podejmowanych tematów i sposobów wykorzystywania fantastyki. W humorystycznym cyklu Xanth dominuje komedia oparta na grach słownych, natomiast w The Apprentice Adept pisarz zestawia magię z zaawansowaną technologią.
Z kolei Incarnations of Immortality wykorzystuje personifikacje abstrakcyjnych pojęć do przedstawiania zagadnień związanych z życiem, śmiercią, przeznaczeniem i moralnością.
W materiale źródłowym szczególnie pozytywnie oceniono początkowe tomy tego ostatniego cyklu, podkreślając oryginalność ich koncepcji i sposób rozwijania motywów nadprzyrodzonych. Zwrócono jednak uwagę, że późniejsze części, zwłaszcza And Eternity, wzbudzały kontrowersje ze względu na przedstawienie Boga i Szatana.
Twórczość Anthony’ego obejmuje zarówno lekką fantastykę humorystyczną, jak i opowieści wykorzystujące magię do rozważań nad podstawowymi zagadnieniami ludzkiej egzystencji.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.