Kategorie

Wprowadzenie

Szkoła Hogwart, ukryta gdzieś na północy Anglii, stanowi fascynujące tło dla różnych przygód Harry’ego Pottera.

Została założona ponad tysiąc lat temu przez czterech największych czarodziejów tamtych czasów: Godryka Gryffindora, Helgę Hufflepuff, Rowenę Ravenclaw i Salazara Slytherina.

Założyciele byli zaniepokojeni tym, że ludzie tamtej epoki zaczynali zwracać się przeciwko czarodziejstwu, i użyli specjalnej magii, aby ukryć szkołę przed resztą świata.

Obecnie nie pojawia się ona na żadnej mapie, a zobaczyć ją może wyłącznie inny czarodziej; dla zwykłych ludzi wygląda jak zrujnowana sterta kamieni na kawałku nieużytków.

Prawda jest jednak zupełnie inna.

W rzeczywistości szkoła jest ogromnym gotyckim zamkiem usytuowanym na szczycie skalistego urwiska. Od frontu szkoła wychodzi na wielkie, tajemnicze jezioro, a z tyłu znajduje się ciemny, budzący grozę las.

Tajemnice i magia Hogwartu

Zamek jest pełen różnego rodzaju magicznych i tajemniczych elementów – schodów, które nie prowadzą donikąd lub których stopnie znikają, gdy się na nich stanie; korytarzy, które zmieniają swoje przeznaczenie; licznych sekretnych tuneli; ukrytych luksusowych łazienek; wilgotnych lochów; ogromnych kuchni obsługiwanych przez skrzaty domowe; starożytnej Tiary Przydziału, która potrafi psychicznie określić najlepszy dom dla nowego ucznia; oraz ogólnego zbioru cudów o najróżniejszych kształtach i rozmiarach.

Magia obecna jest również w przedmiotach i pomieszczeniach, które z pozoru wydają się zwyczajne. W obrębie Hogwartu nawet nowoczesna technologia przestaje działać. Obrazy wiszące na ścianach mogą się poruszać, a za kolejnym zakrętem można natknąć się na ducha lub coś, co sprawia wrażenie odrobinę magicznego i nierealnego.

Hogwart powinien sprawiać wrażenie miejsca, które zostało zbudowane za pomocą magii. Jednocześnie jego wygląd miał być ponadczasowy – tak, jakby szkoła istniała od zawsze. Zamek jest nieco surowy i przybrudzony, ale zachowuje swoją spójność i poczucie rzeczywistości.

Jednym z najbardziej fascynujących pomieszczeń w Hogwarcie jest gabinet dyrektora. Dostęp do niego ma jedynie uprzywilejowana garstka osób. Wypełniają go magiczne i tajemnicze osobliwości gromadzone przez Dumbledore’a przez lata. W pomieszczeniu znajdują się między innymi biurko dyrektora, Tiara Przydziału, część wypoczynkowa, schody oraz miejsce obserwacyjne, z którego można spoglądać na gwiazdy.

Sercem szkoły, po wejściu przez ogromne, rozległe wejście z imponującymi schodami, jest Wielka Sala – ogromna jadalnia pełniąca również funkcję miejsca zgromadzeń, której sufit został zaczarowany tak, aby wyglądał jak niebo nad szkołą, dzięki czemu sprawia wrażenie otwartej przestrzeni.

Wielka Sala była inspirowana jadalnią Christ Church College w Oksfordzie. Przy jej projektowaniu wykorzystano również rzeczywiste wymiary tamtego miejsca. Podłogę Wielkiej Sali wykonano z prawdziwego kamienia z Yorkshire, wybranego ze względu na jego trwałość.

Domy uczniowskie i Zakazany Las

Każdy z czterech domów uczniowskich posiada własną wieżę, z dormitoriami, centralnym pokojem wspólnym, drzwiami wejściowymi chronionymi hasłem oraz duchem patronem.

Gryffindor ma za swojego ducha patrona Prawie Bezgłowego Nicka, który woli, aby zwracano się do niego „Sir Nicholas”. Slytherin związany jest z Krwawym Baronem, Hufflepuff z Grubym Mnichem, a Ravenclaw z Szarą Damą.

Nikt poza Hagridem, ogromnym gajowym, nie może wchodzić do lasu, co jest zresztą bardzo sensowne, ponieważ jest on wypełniony wilkołakami, pająkami ludojadami, kapryśnymi centaurami oraz wszelkiego rodzaju innymi stworzeniami.

Zakazany Las staje się jednak częścią szkolnych wydarzeń również wtedy, gdy uczniowie trafiają do niego podczas kary. Las jest miejscem, w którym łatwo stracić poczucie bezpieczeństwa, a jego obecność dodatkowo podkreśla, że poza murami szkoły znajduje się świat pełen nieprzewidywalnych zagrożeń.

Uczniowie nie są jednak zbyt ograniczani – lekcje odbywają się na całym pozostałym terenie szkoły.

Lekcje w Hogwarcie

Uczniowie badają gwiazdy z profesorem Sinistrą na szczycie Wieży Astronomicznej, najwyższego punktu szkoły, do którego w innym czasie nie wolno wchodzić.

Profesor Sprout naucza zielarstwa w szeregu szklarni. Wśród zajęć znajduje się między innymi przesadzanie mandragor, które w drugim roku nauki staje się jednym z bardziej pamiętnych doświadczeń uczniów.

Mistrz Eliksirów, Snape, prowadzi wykłady o swojej sztuce w lochach – miejscu, które z pewnością sam wybrał, aby pasowało do jego budzącej grozę osobowości.

Opieka nad Magicznymi Stworzeniami odbywa się na zewnątrz, na terenach szkoły.

Profesor McGonagall prowadzi zajęcia z transmutacji. Jej surowe podejście wynika również z niebezpieczeństwa związanego z nauczanym przedmiotem. Mimo stanowczej postawy potrafi jednak okazać uczniom pobłażliwość, gdy sytuacja tego wymaga.

Dyrektor szkoły, profesor Dumbledore, mieszka i pracuje na szczycie tajemniczej wieży, do której niemal nikt nie może wejść.

Latanie natomiast jest nauczane na stadionie quidditcha szkoły.

Quidditch

Quidditch jest czarodziejską wersją piłki nożnej – i jest jedynym sportem, na którym naprawdę zależy prawdziwym czarodziejom.

Po każdej stronie znajduje się siedmiu zawodników: trzech ścigających, dwóch pałkarzy, bramkarz oraz szukający. W grze wykorzystywane są cztery piłki, a na boisku znajduje się sześć bramek. Istnieją co najmniej dwa różne sposoby zdobywania punktów.

W grze wykorzystywane są piłki takie jak kafel, tłuczki i złoty znicz. Złoty znicz jest najważniejszą z piłek – jego złapanie przez szukającego kończy mecz.

Quidditch miał sprawiać wrażenie prawdziwego sportu, mimo że rozgrywa się na latających miotłach. Ważne było stworzenie świata, w którym widz mógł uwierzyć, że wszystkie jego elementy są możliwe.

Sport zajmuje przy tym ważne miejsce w życiu szkoły. Oliver Wood jest całkowicie pochłonięty pragnieniem zdobycia Pucharu Domów. Poświęca wakacje na opracowanie nowego programu treningowego, planując wcześniejsze, dłuższe i bardziej intensywne treningi. Gryffindor jest jego zdaniem najlepszą drużyną, dlatego jest zdeterminowany, aby wygrać, zanim opuści szkołę.

Charakter Hogwartu

Pomimo wszystkich magicznych elementów obecnych w Hogwarcie – a każdy zakątek wydaje się ukrywać fascynującą nową tajemnicę lub magiczną innowację – jest to miejsce bardzo znajome.

Wygląd i atmosfera szkoły przywołują nostalgiczną, wyidealizowaną wersję tradycyjnej brytyjskiej szkoły z internatem.

Jest to dzikie połączenie kolegiów Oksfordu i Cambridge, elitarnej szkoły z internatem w Eton, pięknych krajobrazów St Andrews oraz niezliczonych innych instytucji – szalony sen o idealnej szkole z internatem, ekscentrycznej i rozległej, nigdy do końca niepozostającej taka sama, pełnej tajemnicy, niebezpieczeństwa i ekscytacji, a jednak wciąż w jakiś sposób bezpiecznej i dającej poczucie komfortu.

Zawsze znajdują się tam ogromne półmiski dobrego jedzenia, a łóżka z baldachimami są cudownie miękkie i ciepłe.

Hogwart jest również miejscem, w którym relacje między uczniami stają się ważną częścią codziennego życia. Przyjaźnie, rywalizacja, żarty i konflikty tworzą atmosferę szkoły równie mocno jak jej magia. Dla młodych bohaterów zamek nie jest wyłącznie niezwykłą scenerią przygód, ale także miejscem, w którym dorastają.

Nawet kwestie bogactwa i przywilejów, które niepokojąco pojawiają się w każdym takim środowisku prywatnej szkoły, zostały wyidealizowane; Ron, pochodzący z biednej rodziny, jest zbyt dumny, aby pozwolić swojemu (bogatemu) najlepszemu przyjacielowi Harry’emu mu pomagać, a tylko okazjonalny prześladowca ma coś negatywnego do powiedzenia na temat statusu.

Jednocześnie szkoła potrafi nagle przestać być bezpiecznym miejscem. W drugim roku Harry’ego pojawia się zagrożenie, które sprawia, że przyszłość Hogwartu staje pod znakiem zapytania. Otwarcie Komnaty Tajemnic prowadzi do ataków na uczniów i groźby zamknięcia szkoły. To właśnie wtedy zamek, dotychczas będący przede wszystkim domem i miejscem nauki, staje się przestrzenią realnego niebezpieczeństwa.

Hogwart jako świat fantasy

Hogwart jest łagodnym hołdem dla prywatnej edukacji, a nie złośliwą satyrą, dlatego tak skutecznie działa jako urocza, ekscentryczna sceneria.

Jego magia nie ogranicza się przy tym do niezwykłych zaklęć i fantastycznych stworzeń. Jest obecna w architekturze, przedmiotach, codziennych zajęciach, sposobie funkcjonowania szkoły oraz w samym poczuciu, że za każdym rogiem może czekać coś nieznanego.

Zamek łączy więc znajomość tradycyjnej szkoły z nieprzewidywalnością świata fantasy. Uczniowie chodzą na lekcje, mieszkają w dormitoriach, uczą się, rywalizują i zawierają przyjaźnie, ale jednocześnie mogą natknąć się na duchy, tajemnicze przejścia, magiczne przedmioty czy niebezpieczeństwa ukryte w murach szkoły.

Hogwart przypomina nam, jak miało to wyglądać…

i właśnie o to chodzi w najlepszej fantastyce.

Bibliografia

• Pringle, D. et al. (2021) The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline.
• Pringle, D. et al. (2003) The definitive illustrated guide to fantasy. London: Carlton Books Ltd.