Ekranizacja uniwersum Hogwartu na podstawie powieści J.K. Rowling
Informacje o filmie
Kraj: Stany Zjednoczone
Premiera: 2002
Czas: 2h 34min
Gatunek: Przygodowy/Fantasy
Scenariusz: Steve Kloves
Reżyseria: Chris Columbus
Produkcja: David Heyman
Muzyka: John Williams
Adaptacja muzyki: William Ross
Montaż: Peter Honess (A.C.E.)
Scenografia: Stuart Craig
Zdjęcia: Roger Pratt (B.S.C.)
Producenci wykonawczy: Chris Columbus, Mark Radcliffe, Michael Barnathan, David Barron
Obsada i twórcy
- Daniel Radcliffe – Harry Potter
- Rupert Grint – Ron Weasley
- Emma Watson – Hermiona Granger
- Robbie Coltrane – Rubeus Hagrid
- Richard Griffiths – Wuj Vernon Dursley
- Alan Rickman – Profesor Snape
- Richard Harris – Profesor Dumbledore
- Kenneth Branagh – Gilderoy Lockhart
- Toby Jones – Zgredek
- John Cleese – Prawie Bezgłowy Nick
- Warwick Davis – Profesor Flitwick
- Jason Isaacs – Lucius Malfoy
- Fiona Shaw – Ciotka Petunia
- Maggie Smith – Profesor McGonagall
- Julie Walters – Pani Weasley
Drugi film o Harrym Potterze
Harry powraca do Hogwartu, aby ponownie zmierzyć się z niebezpieczeństwem, tym razem zagrażającym także jego najlepszej przyjaciółce. Podczas drugiego roku pobytu w Szkole Magii i Czarodziejstwa młody Potter spotyka starych wrogów, poznaje nowego nauczyciela, odkrywa w sobie nowe zdolności i wraz z Ronem oraz Hermioną ponownie rozwiązuje trudną zagadkę.
Drugi film jest pod wieloma względami rozwinięciem pierwszej części. Bohaterowie są o rok starsi, lepiej znają świat magii i są bardziej świadomi tego, co ich otacza. Harry, który w pierwszym filmie często reagował na wydarzenia, w Komnacie Tajemnic staje się bardziej aktywny i sam podejmuje działania prowadzące do rozwiązania zagadki.
Reżyser Chris Columbus najwyraźniej nieco rozluźnił swoje podejście pomiędzy pierwszym a drugim filmem o Harrym Potterze. Pierwsza produkcja usilnie starała się odtworzyć jak najwięcej scen z książki; druga wydaje się bardziej skupiona na opowiedzeniu historii i efekt końcowy jest dzięki temu lepszy.
Steve Kloves, który ponownie odpowiadał za scenariusz, miał dużą swobodę w adaptowaniu powieści. Przy pracy nad scenariuszem konsultował się z J.K. Rowling, która przekazywała mu informacje dotyczące dalszego rozwoju historii. Nie zdradzała mu przyszłych wydarzeń wprost, ale potrafiła wskazać, kiedy zmierzał w niewłaściwym kierunku. Dzięki temu niektóre szczegóły mogły zostać zachowane lub zmienione z uwzględnieniem wydarzeń, które miały pojawić się w kolejnych książkach.
Komnata Tajemnic była przy tym bardziej linearna niż Kamień Filozoficzny, dzięki czemu łatwiej było przełożyć jej historię na język filmu.
Nowe postacie w Hogwarcie
W Harrym Potterze i Komnacie Tajemnic pojawia się wiele nowych postaci. Jedną z nich jest Gilderoy Lockhart — cudownie narcystyczny, zapatrzony w siebie i nieustannie promujący własną osobę nowy nauczyciel obrony przed czarną magią, w którego wciela się Kenneth Branagh.
Poznajemy również Lucjusza Malfoya, ojca Draco. Jason Isaacs opisywał go jako człowieka mrocznego, wyjątkowo nieprzyjemnego i całkowicie przekonanego o własnej racji. Lucjusz jest niezwykle pewny siebie, arogancki i bezwzględny, a jego przekonanie o własnej wyższości staje się ważnym elementem jego charakteru.
Pojawia się również nowy uczeń, Colin Creevey — obsesyjny fan Harry’ego Pottera, który niemal bez przerwy robi mu zdjęcia. Colin jest niezwykle podekscytowany obecnością Harry’ego i z ogromnym entuzjazmem podchodzi do wszystkiego, co jest z nim związane.
Poznajemy także Ginny Weasley, młodszą siostrę Rona. Po raz pierwszy spotykamy panią Pomfrey, która prowadzi szkolny szpital, oraz profesor Sprout, która opiekuje się szklarniami. Pojawiają się też liczne mniejsze postacie, które pomagają stworzyć wrażenie żyjącej, pełnej własnego charakteru szkoły.
Ostrzeżenia przed powrotem do Hogwartu
W tym filmie dziwne ataki i pełne grozy ostrzeżenia mają powstrzymać Harry’ego przed powrotem do szkoły, co oczywiście jedynie wzmacnia jego determinację.
Okazuje się, że przyjazne magiczne stworzenie – skrzat domowy Zgredek – podsłuchało, że tajemnicza Komnata Tajemnic w Hogwarcie ma zostać ponownie otwarta. Zgredek za wszelką cenę próbuje uratować Harry’ego przed niebezpieczeństwem, nawet jeśli oznacza to podejmowanie działań, które mogą narazić go na śmierć.
Wraz z drugim rokiem nauki magia zaczyna być dla Harry’ego, Rona i Hermiony czymś znacznie bardziej naturalnym. Są już bardziej doświadczeni, a ich przyjaźń i współpraca stają się ważniejszą częścią historii.
Ataki w Hogwarcie
Wkrótce rzeczywiście dochodzi do serii makabrycznych ataków, których ofiary zostają zamienione w kamień.
W pewnym momencie Harry staje się podejrzanym o udział w przerażających wydarzeniach, które mają miejsce w szkole. Jego zdolność porozumiewania się z wężami sprawia, że część uczniów zaczyna podejrzewać go o związek z dziedzicem Slytherina. Harry sam musi zmierzyć się z pytaniem, dlaczego posiada tę niezwykłą umiejętność.
Czy za tym wszystkim może w jakiś sposób stać sympatyczny Hagrid?
Wątek Komnaty Tajemnic wprowadza do serii również bardziej poważny temat uprzedzeń związanych z pochodzeniem czarodziejów. Pojęcie czystości krwi, obecne już wcześniej, staje się tutaj znacznie ważniejsze, a groźba określana mianem „szlamy” nabiera szczególnie emocjonalnego znaczenia.
Latający samochód i Bijąca Wierzba
W drugiej części pojawia się również latający samochód. Harry i Ron lecą Fordem Anglią do Hogwartu, co prowadzi do całej masy zamieszania, chaosu i świetnej zabawy.
Latający samochód jest jednym z przykładów elementów, które łączą codzienny, znajomy świat z magią. Zwyczajny samochód staje się czymś niezwykłym, kiedy zostaje wykorzystany w sposób całkowicie niezgodny z jego przeznaczeniem.
Poznajemy też Bijącą Wierzbę — drzewo, które… bije.
Mroczniejsza odsłona serii
Harry Potter i Komnata Tajemnic jest znacznie mroczniejszy i bardziej upiorny niż pierwszy film. Bohaterowie są o rok starsi, a przez to również bardziej złożeni. Z każdym z nich zaczynają dziać się różne, czasem drobne, ale znaczące rzeczy.
Twórcy szczególną uwagę poświęcili temu, aby groza filmu rzeczywiście działała. Jednym z najważniejszych elementów był dziennik Toma Riddle’a. Przedstawiono go jako niepokojący i manipulacyjny przedmiot, który daje Harry’emu możliwość zwierzenia się komuś, kto odpowiada na jego słowa. Dziennik staje się w ten sposób czymś w rodzaju tajemniczego przyjaciela, którego można nosić przy sobie i któremu można powierzyć sekrety.
Ważną rolę w budowaniu atmosfery odgrywają również efekty specjalne. Twórcy musieli stworzyć między innymi Zgredka, chochliki kornwalijskie, mandragory oraz bazyliszka. Szczególnie dużo uwagi poświęcono pająkom, ponieważ istniała obawa, że ogromne pająki zamiast przerażać mogą wyglądać zabawnie. Ostateczny efekt miał jednak sprawić, że będą naprawdę niepokojące.
Mandragory również wymagały szczególnej pracy nad efektami i zostały uznane przez twórców za jeden z udanych elementów filmu.
Mamy więc interesujące nowe postacie, ale powraca również ta sama grupa bohaterów. W filmie zobaczymy całą plejadę naprawdę wspaniałych, ekscentrycznych, szalonych i oryginalnych postaci, które J.K. Rowling stworzyła.
Młoda obsada powraca do Hogwartu
Jednym z ważnych elementów produkcji było dalsze rozwijanie młodej obsady. Twórcy chcieli, aby Daniel Radcliffe, Rupert Grint i Emma Watson pozostali razem w kolejnych filmach i mogli dorastać wraz ze swoimi bohaterami. Założeniem było obserwowanie, jak młodzi aktorzy zmieniają się na przestrzeni całej serii.
Podczas pracy nad drugim filmem młodzi aktorzy byli już znacznie bardziej doświadczeni. Rok wcześniej musieli dopiero nauczyć się poruszania przed kamerą i odnalezienia się w ogromnej produkcji. Przy drugim filmie byli bardziej świadomi tego, jak pracować z kamerą, a także coraz swobodniej podchodzili do swoich ról.
Jeden z młodych aktorów opowiadał, że z czasem wykształcił w sobie dwa rodzaje instynktu – własny oraz instynkt swojego bohatera. W trudnej sytuacji mógł więc zastanowić się nie tylko nad tym, jak sam zareagowałby na dane wydarzenie, lecz również nad tym, jak zareagowałaby grana przez niego postać.
Praca nad filmem była dla młodych aktorów również okazją do zawierania przyjaźni. Rupert Grint i Emma Watson byli wspominani jako osoby niezwykle zabawne, a młodzi aktorzy spędzali razem dużo czasu również poza samym graniem. Rupert i Daniel spędzili około miesiąca podczas pracy nad scenami latającego samochodu, wspominając ten okres jako jeden z najlepszych momentów zdjęć.
Na planie panowała przy tym atmosfera daleka od presji. Aktorzy i członkowie ekipy pracowali ze sobą przez długi czas, dzięki czemu powstało poczucie funkcjonowania niczym w zespole teatralnym. Jednym z ważnych elementów tej współpracy było wzajemne zaufanie. Młodzi aktorzy podkreślali również, że osoby pracujące przy filmie nie traktowały ich z góry.
Praca była jednak intensywna. Młodzi aktorzy spędzali na planie długie godziny, a część dnia przeznaczano na naukę. Jednocześnie wielu z nich uważało możliwość pracy przy filmie za wyjątkowe doświadczenie, którego nie zamieniliby na zwyczajne szkolne życie.
Tworzenie świata Harry’ego Pottera
Produkcja filmu była długim, skomplikowanym przedsięwzięciem wymagającym współpracy ogromnej liczby osób. W realizację zaangażowani byli nie tylko aktorzy i reżyser, ale również scenografowie, kostiumografowie, charakteryzatorzy, specjaliści od efektów specjalnych i liczni rzemieślnicy.
Twórcy zwracali uwagę, że magia widoczna na ekranie jest również demonstracją ich umiejętności. Każdy element świata musiał zostać fizycznie zaprojektowany, wykonany i odpowiednio przedstawiony przed kamerą. Nawet przedmioty takie jak Tiara Przydziału czy kamienne schody wymagały pracy wielu osób.
Podobnie było z kostiumami i charakteryzacją. W przypadku Argusa Filcha jego wygląd miał znajdować się gdzieś pomiędzy starym Dzikim Zachodem a średniowiecznym kieszonkowcem. Dopiero połączenie kostiumu, makijażu, sylwetki i odpowiednich ujęć pozwalało stworzyć pełny obraz postaci.
Filmowcy podkreślali, że tworzenie świata Harry’ego Pottera nie jest pracą jednej osoby. Magia, którą widz ogląda na ekranie, jest efektem pracy ogromnego zespołu ludzi posiadających bardzo różne umiejętności.
Aktorzy a oglądanie filmu
Praca nad filmem nie kończyła się wraz z ostatnim dniem zdjęć. Sami aktorzy pozostawali w pewnym sensie widzami własnej produkcji. Podczas pierwszego seansu również nie wiedzieli dokładnie, jak wszystkie elementy historii zostaną ze sobą połączone.
Oglądanie własnej twarzy na ogromnym ekranie było dla młodych aktorów szczególnie dziwnym doświadczeniem. Jeden z nich porównywał je do poczucia ogromnego zawstydzenia związanego z oglądaniem siebie wśród obcych ludzi.
Młodzi bohaterowie dorastają
Rozwój aktorów znajduje odzwierciedlenie również w samych bohaterach. Harry, Ron i Hermiona nie są już tymi samymi dziećmi, które pojawiły się w pierwszym filmie.
Hermiona staje się bardziej swobodna i przyjacielska. Nadal pozostaje niezwykle inteligentna i przywiązana do książek, ale zaczyna być mniej skupiona wyłącznie na nauce. Jej relacja z Harrym i Ronem również się zmienia.
Draco Malfoy staje się natomiast jeszcze bardziej nieprzyjemny, a jego relacja z Harrym zostaje dodatkowo skomplikowana przez obecność Lucjusza Malfoya. Harry nie pozostaje mu dłużny i coraz częściej sam angażuje się w konflikt.
Wraz z bohaterami rozwijają się również młodzi aktorzy. Twórcy mogli obserwować, jak z czasem stają się coraz bardziej pewni siebie i swobodniejsi przed kamerą.
Filmowa wersja Hogwartu
Jednym z najważniejszych osiągnięć filmu pozostaje stworzenie świata, który łączy magię z czymś znajomym. Hogwart jest miejscem nauki, przyjaźni i codziennych problemów, ale jednocześnie za jego murami kryją się tajemnicze komnaty, magiczne przedmioty i niebezpieczne stworzenia.
W drugim filmie ten świat zostaje jeszcze bardziej rozbudowany. Pojawiają się nowe pomieszczenia, nowe elementy szkolnego życia i kolejne magiczne przedmioty. Jednocześnie Hogwart przestaje być wyłącznie bezpiecznym domem dla swoich uczniów. Otwarcie Komnaty Tajemnic przypomina, że za znajomą fasadą szkoły może kryć się coś naprawdę groźnego.
Dzięki temu Komnata Tajemnic rozwija świat przedstawiony pierwszego filmu, jednocześnie przesuwając jego granice w stronę większej tajemnicy i grozy.
Bibliografia
- Harry Potter i Komnata Tajemnic 2002
- Harry Potter i Kamień Filozoficzny 2001
- The Definitive Illustrated Guide to Fantasy by David Pringle