W świecie grimdark wszyscy są w jakiś sposób zdeprawowani, a podczas gdy katastrofa zbliża się nieuchronnie, osoby sprawujące władzę zajmują się wzajemnymi kłótniami, intrygami i złośliwościami.
Pomimo najlepszych starań emocjonalnie poranionego bohatera sytuacja nieustannie się pogarsza.
Jego lub jej cierpienia zazwyczaj kończą się bezsensowną śmiercią pośród zakrwawionych ciał wszystkich bliskich osób, które pojawiły się na kartach opowieści.
Powstanie podgatunku
Podgatunek grimdark narodził się jako bezpośrednia reakcja na sentymentalną łagodność romantic fantasy oraz moralną jednoznaczność fantasy epickiej.
Prawdziwe życie nie jest szczęśliwe, wszystko składa się z odcieni szarości, a każde życie nieuchronnie kończy się śmiercią.
Dlaczego więc fantastyka miałaby nie odzwierciedlać tej podstawowej prawdy?
Tak powstało nowe pokolenie opowieści, w których każda postać była moralnie dwuznaczna, odwaga i prawość szybko prowadziły do poniżającej śmierci, złoczyńcy odnosili sukcesy i zawsze w jakiś sposób unikali zasłużonej kary, a każda próba naprawienia świata kończyła się jeszcze większym zniszczeniem.
Popularność grimdark
Dla wielu czytelników było to niezwykle świeże doświadczenie. Byli już zmęczeni możliwością przewidzenia, że główny bohater bez problemu dotrwa przynajmniej do trzeciego rozdziału powieści.
Grimdark okazał się ogromnym sukcesem.
Część jego popularności wynikała z przekroczenia tradycyjnych granic fantastyki.
W większości utworów fantasy magia jest źródłem niezwykłego piękna – może być niebezpieczna, ale jednocześnie budzi zachwyt, daje nadzieję i pozostaje czymś czystym.
Dlatego książki należące do nurtu grimdark są zazwyczaj osadzone w światach, w których magia występuje w niewielkim stopniu.
Pozwoliło to przyciągnąć czytelników, którzy nigdy nie przepadali za magiczną stroną fantastyki, ale cenili nieustanne zdrady, rozpacz oraz daremny heroizm.
Najważniejsi przedstawiciele
Najbardziej charakterystycznym przykładem fantasy grimdark jest oczywiście niezwykle popularny cykl Pieśń Lodu i Ognia George’a R. R. Martina, którego pierwszy tom ukazał się w 1996 roku.
Korzeni tego podgatunku można jednak wyraźnie doszukać się w cyklu o Thomasie Covenancie Stephena Donaldsona, a jeszcze wcześniej – w tragicznych mitach, takich jak opowieść o Orfeuszu i Eurydyce, historia Niobe, Tristan i Izolda oraz wielu innych.
Inspiracje i wpływy
W tragicznych mitach obecna jest pewna szlachetność, której zazwyczaj brakuje grimdarkowi. Oczywiście Edyp z natury nie jest odrażającym łajdakiem.
Pod tym względem podgatunek ten wiele zawdzięcza brutalnym serialom kryminalnym oraz wcześniejszej estetyce noir.