Doom – komputerowa gra akcji z gatunku strzelanek pierwszoosobowych (FPS), stworzona w Stanach Zjednoczonych przez Johna Carmacka i Johna Romero, wyreżyserowana przez Toma Halla i wydana przez id Software. Gra stanowiła rozwinięcie rozwiązań zastosowanych wcześniej w Wolfenstein 3D, wprowadzając bardziej zaawansowaną oprawę graficzną oraz rozbudowaną mechanikę rozgrywki. Jej tematyka łączy elementy fantastyki naukowej i horroru, koncentrując się na walce z demonami i zombie.
Geneza i mechanika rozgrywki
Powstanie Doom wiązało się z sukcesem wcześniejszej produkcji id Software, Wolfenstein 3D. Gra ta wykorzystywała perspektywę pierwszoosobową, przedstawiając wydarzenia z punktu widzenia bohatera poruszającego się po trójwymiarowym otoczeniu. Gracz mógł przemieszczać się po kolejnych lokacjach, obserwować przeciwników i prowadzić walkę z wykorzystaniem broni.
Doom rozwinął tę formułę, wprowadzając bardziej zaawansowane rozwiązania technologiczne i większą różnorodność rozgrywki. W przeciwieństwie do Wolfenstein 3D, którego akcja koncentrowała się na walce z nazistami, nowa produkcja wykorzystywała motywy fantastyczne i nadprzyrodzone.
Przeciwnikami gracza stały się demony i zombie, a przedstawione wydarzenia rozgrywały się w scenerii nawiązującej do piekła. Zmiana tematyki pozwoliła połączyć mechanikę strzelanki pierwszoosobowej z elementami horroru.
Oprawa graficzna i inspiracje
Jednym z najważniejszych aspektów Doom była oprawa graficzna, stanowiąca rozwinięcie technologii wykorzystanej w Wolfenstein 3D. Gra oferowała bardziej złożone środowisko oraz nowe możliwości przedstawiania przestrzeni.
Na kształt produkcji wpłynęły również inspiracje literackie. Jednym z twórców związanych z jej powstaniem był Sandy Petersen, projektant gier fabularnych znany z pracy nad Call of Cthulhu. Jego udział przyczynił się do wprowadzenia elementów nawiązujących do twórczości H.P. Lovecrafta.
Połączenie zaawansowanej grafiki, dynamicznej walki i motywów nadprzyrodzonych nadało grze charakter odmienny od wcześniejszych strzelanek pierwszoosobowych.
Popularność i znaczenie
Doom odniósł ogromny sukces, przyczyniając się do popularyzacji gatunku FPS. Jego popularność doprowadziła do powstania licznych kontynuacji i produkcji wykorzystujących podobne rozwiązania.
Gra była przenoszona na wiele platform sprzętowych, w tym konsole, komputery oraz urządzenia elektroniczne o znacznie ograniczonych możliwościach technicznych. Wśród nietypowych urządzeń, na których uruchamiano Doom, znalazły się między innymi oscyloskopy, samochody, urządzenia medyczne i tostery.
Rozwój technologii komputerowych sprawił, że uruchamianie Doom na kolejnych urządzeniach stało się popularnym wyzwaniem programistycznym. Gra zyskała dzięki temu szczególną pozycję w kulturze komputerowej, wykraczającą poza jej pierwotne znaczenie jako produkcji rozrywkowej.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.