Unknown Armies – gra fabularna stworzona w Stanach Zjednoczonych przez Grega Stolzego i Johna Tynesa, wydana przez Atlas Games. Łączy elementy horroru, fantastyki miejskiej, alternatywnej historii i teorii spiskowych, przedstawiając współczesny świat, w którym rzeczywistość kształtowana jest przez działalność tajemnych sił i praktyki okultystyczne. Gra wyróżnia się nietypowym systemem magii oraz koncepcją archetypów, których ucieleśnienie umożliwia uzyskanie nadprzyrodzonych zdolności.
Świat przedstawiony i założenia rozgrywki
Akcja Unknown Armies rozgrywa się w rzeczywistości, w której pod powierzchnią codziennego życia funkcjonuje rozbudowany świat zjawisk okultystycznych. Jego charakter kształtują tajemne praktyki, teorie spiskowe i alternatywne interpretacje historii.
Istotną częścią tego świata jest magia, której działanie opiera się na zasadach odmiennych od tradycyjnych systemów fantasy. Zdolności nadprzyrodzone mogą wynikać z nietypowych zachowań i przekonań, a ich wykorzystywanie wymaga przestrzegania określonych reguł.
System magii i archetypy
Jedną z charakterystycznych cech Unknown Armies jest system magiczny oparty na paradoksalnych zależnościach. Przykładowo postać może uzyskiwać magiczną moc dzięki pozostawaniu w stanie ubóstwa. W takim przypadku zgromadzenie zbyt dużej ilości pieniędzy prowadzi do utraty zdolności nadprzyrodzonych.
Odrębnym elementem mechaniki są archetypy, czyli wzorce postaci, które uczestnicy mogą starać się ucieleśniać. Im silniej bohater utożsamia się z wybranym archetypem, tym większe znaczenie zyskuje jego rola w świecie okultystycznym.
Wśród archetypów występują między innymi Panna (Maiden), Kochanek (Lover) i Błazen (Fool). System pozwala również na wykorzystywanie bardziej nietypowych wzorców, takich jak James Ellroy czy Robert Anton Wilson.
Rozwój gry
Unknown Armies zdobyła oddaną społeczność miłośników i doczekała się kolejnych wydań. Rozwijana przez lata koncepcja rozgrywki zachowała połączenie okultyzmu, teorii spiskowych oraz nietypowych zasad magii.
Trzecia edycja gry kontynuowała rozwój systemu, utrzymując jego charakterystyczną tematykę i mechanikę opartą na nadprzyrodzonych zdolnościach wynikających z zachowań oraz przekonań bohaterów.
Bibliografia
- Pringle, David, et al. The Ultimate Encyclopedia of Fantasy: The definitive illustrated guide. London: Headline, 2021.